Ester - Lipid — ôn luyện Hóa học lớp 12

Sử dụng chất giặt rửa an toàn và bảo vệ môi trường 14 câu

Bài tập sử dụng chất giặt rửa an toàn và bảo vệ môi trường — Hóa học lớp 12: 14 câu từ nhận biết đến vận dụng cao, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 4 câu

Nhận biết

Câu 1. Việc chọn loại bột giặt ghi “không chứa phosphate” là việc nên làm hay không nên làm, và vì sao?

A Không nên làm, vì phosphate là dưỡng chất cho tảo nên dễ gây phú dưỡng ao hồ

B Không nên làm, vì quần áo không sạch hơn mà chỉ tốn tiền và thải thêm chất ra môi trường

C Nên làm, vì phosphate là dưỡng chất cho tảo nên dễ gây phú dưỡng ao hồ

D Không nên làm, vì chất giặt rửa làm ô nhiễm nước và giết chết cá trong ao

Vận dụng

Câu 2. Một hộ giặt

12

lần mỗi tháng, mỗi lần dùng

80

g bột giặt chứa

5\%

khối lượng phosphate. Khối lượng phosphate hộ ấy thải ra trong một tháng, làm tròn đến hàng đơn vị, là

49\,\text{g}

4\,\text{g}

48\,\text{g}

960\,\text{g}

Vận dụng cao

Câu 3. Hai chất giặt rửa

A

và

B

được thử trong các bể nước mô phỏng có cùng lượng sinh khối, cùng nhiệt độ và cùng chế độ chiếu sáng. Mỗi bể được cân một lượng chất giặt rửa rồi lấy mẫu đo phosphate; vì hai mẫu đậm nhạt khác nhau nên phòng thí nghiệm pha loãng khác nhau trước khi đo.

Công thức	Khối lượng chất giặt rửa (g)	Thể tích bể (L)	Hệ số pha loãng	Số đọc phosphate (mg P/L)	Nền (mg P/L)
$A$	$0{,}9$	$4{,}0$	$10$	$1{,}10$	$0{,}09$
$B$	$1{,}0$	$4{,}0$	$50$	$0{,}43$	$0{,}10$

Tải phosphate chuẩn hoá được tính bằng đúng một công thức:

L_P = \dfrac{(C_{doc} - C_{nen}) \times D \times V}{m}

, đơn vị mg P trên mỗi gam chất giặt rửa.
Cùng lúc ấy, oxygen hoà tan được theo dõi ở cả hai bể và ở một bể đối chứng không có chất giặt rửa. Mỗi số dưới đây là trung bình của ba lần lặp.

Ngày	Bể đối chứng (mg/L)	Bể $A$ (mg/L)	Bể $B$ (mg/L)
$2$	$8{,}26$	$7{,}49$	$8{,}09$
$4$	$8{,}19$	$7{,}35$	$7{,}68$
$6$	$8{,}11$	$7{,}01$	$7{,}51$
$8$	$7{,}89$	$6{,}88$	$7{,}53$

Độ lặp lại (nửa bề rộng khoảng) của mỗi chuỗi: đối chứng

\pm 0{,}15

, bể

A

\pm 0{,}13

, bể

B

\pm 0{,}12

mg/L. Mức hụt oxygen của một bể trong một ngày là

\Delta DO = DO_{doi\ chung} - DO_{be}

; khoảng của

\Delta DO

có nửa bề rộng bằng tổng hai nửa bề rộng ấy, và hiệu ứng chỉ được coi là đã phân giải khi khoảng đó không chứa

0

.
Thẻ đánh giá. Một công thức đạt khi thoả đồng thời:

L_P \le 53{,}3

mg P/g và mức hụt oxygen lớn nhất trong bốn ngày

\le 0{,}8

mg/L. Thẻ ghi thêm: kết quả bể mô phỏng chỉ là bằng chứng hỗ trợ trong phạm vi mô hình, không phải chứng minh cho mọi hệ sông hồ.
Nhóm nghiên cứu công bố: *“

B

thân thiện với môi trường hơn

A

, vì số đọc phosphate của nó thấp hơn.”*
Hỏi: tải phosphate chuẩn hoá

L_P

của công thức

B

bằng bao nhiêu mg P/g?

86{,}0

mg P/g

66{,}0

mg P/g

44{,}9

mg P/g

1{,}3

mg P/g

Thông hiểu

Câu 4. Không được trộn nước tẩy javel với chất tẩy rửa có tính acid vì phản ứng giữa chúng sinh ra

A khí

\text{CO}_2

không màu, không mùi

B khí

\text{O}_2

giúp tẩy trắng mạnh hơn

C khí

\text{H}_2

dễ cháy nổ

D khí

\text{Cl}_2

rất độc

Câu đúng / sai 2 câu

Vận dụng

Câu 5. Một hộ giặt

8

lần mỗi tháng, mỗi lần dùng

50

g bột giặt chứa

10\%

khối lượng phosphate; trong nhà còn có thói quen giặt gộp nhiều quần áo trong một mẻ đầy máy.

a) Dùng bột giặt nhiều gấp đôi liều khuyến cáo thì quần áo không sạch hơn mà chất thải lại tăng.

b) Trong một tháng hộ ấy thải ra khoảng

40

g phosphate.

c) Phosphate trong nước giặt gây hại vì nó là dưỡng chất làm tảo nở hoa và gây phú dưỡng.

d) Nên ưu tiên chọn sản phẩm giặt rửa ghi “tạo nhiều bọt nhất” và “tẩy mạnh nhất”.

Vận dụng cao

Câu 6. Hai chất giặt rửa

A

và

B

Công thức	Khối lượng chất giặt rửa (g)	Thể tích bể (L)	Hệ số pha loãng	Số đọc phosphate (mg P/L)	Nền (mg P/L)
$A$	$2{,}0$	$5{,}0$	$5$	$2{,}04$	$0{,}12$
$B$	$2{,}0$	$4{,}5$	$25$	$0{,}84$	$0{,}02$

Tải phosphate chuẩn hoá được tính bằng đúng một công thức:

L_P = \dfrac{(C_{doc} - C_{nen}) \times D \times V}{m}

Ngày	Bể đối chứng (mg/L)	Bể $A$ (mg/L)	Bể $B$ (mg/L)
$2$	$8{,}42$	$7{,}43$	$8{,}31$
$4$	$8{,}35$	$5{,}97$	$8{,}01$
$6$	$8{,}13$	$6{,}50$	$7{,}06$
$8$	$7{,}90$	$7{,}27$	$7{,}54$

Độ lặp lại (nửa bề rộng khoảng) của mỗi chuỗi: đối chứng

\pm 0{,}07

, bể

A

\pm 0{,}12

, bể

B

\pm 0{,}11

mg/L. Mức hụt oxygen của một bể trong một ngày là

\Delta DO = DO_{doi\ chung} - DO_{be}

; khoảng của

\Delta DO

có nửa bề rộng bằng tổng hai nửa bề rộng ấy, và hiệu ứng chỉ được coi là đã phân giải khi khoảng đó không chứa

0

.
Thẻ đánh giá. Một công thức đạt khi thoả đồng thời:

L_P \le 41{,}9

mg P/g và mức hụt oxygen lớn nhất trong bốn ngày

\le 1{,}6

B

thân thiện với môi trường hơn

A

, vì số đọc phosphate của nó thấp hơn.”*

a) Theo thẻ đánh giá,

B

vượt ngưỡng tải phosphate còn

A

thì không.

b) Mức hụt oxygen lớn nhất của bể

A

trong bốn ngày là

2{,}38

mg/L, không vượt ngưỡng oxygen.

c) Tải phosphate chuẩn hoá của

B

là

46{,}1

mg P/g.

d) Phép thử tiếp theo chỉ cần đo lại phosphate với hệ số pha loãng lớn hơn là đủ để kết luận.

Trả lời ngắn 4 câu

Thông hiểu

Câu 7. Bột giặt chứa

5\%

khối lượng phosphate. Trong

100

g bột giặt có bao nhiêu gam phosphate?

Vận dụng

Câu 8. Mỗi lần giặt dùng

80

g bột giặt chứa

5\%

khối lượng phosphate. Tính khối lượng phosphate thải ra sau một lần giặt, theo gam.

Vận dụng cao

Câu 9. Hai chất giặt rửa

A

và

B

Công thức	Khối lượng chất giặt rửa (g)	Thể tích bể (L)	Hệ số pha loãng	Số đọc phosphate (mg P/L)	Nền (mg P/L)
$A$	$2{,}1$	$4{,}0$	$10$	$0{,}98$	$0{,}03$
$B$	$2{,}6$	$7{,}5$	$20$	$0{,}59$	$0{,}11$

Tải phosphate chuẩn hoá được tính bằng đúng một công thức:

L_P = \dfrac{(C_{doc} - C_{nen}) \times D \times V}{m}

Ngày	Bể đối chứng (mg/L)	Bể $A$ (mg/L)	Bể $B$ (mg/L)
$2$	$8{,}36$	$6{,}84$	$7{,}77$
$4$	$8{,}25$	$5{,}84$	$7{,}30$
$6$	$8{,}15$	$7{,}34$	$7{,}85$
$8$	$7{,}96$	$7{,}52$	$7{,}85$

Độ lặp lại (nửa bề rộng khoảng) của mỗi chuỗi: đối chứng

\pm 0{,}10

, bể

A

\pm 0{,}11

, bể

B

\pm 0{,}10

mg/L. Mức hụt oxygen của một bể trong một ngày là

\Delta DO = DO_{doi\ chung} - DO_{be}

; khoảng của

\Delta DO

có nửa bề rộng bằng tổng hai nửa bề rộng ấy, và hiệu ứng chỉ được coi là đã phân giải khi khoảng đó không chứa

0

.
Thẻ đánh giá. Một công thức đạt khi thoả đồng thời:

L_P \le 22{,}2

mg P/g và mức hụt oxygen lớn nhất trong bốn ngày

\le 1{,}8

B

thân thiện với môi trường hơn

A

, vì số đọc phosphate của nó thấp hơn.”*
Hỏi: tải phosphate chuẩn hoá

L_P

của công thức

B

bằng bao nhiêu mg P/g? (làm tròn đến hàng phần mười).

Nhận biết

Câu 10. Trộn nước tẩy javel với chất tẩy chứa acid sinh ra một chất khí độc. Phân tử khí ấy gồm bao nhiêu nguyên tử?

Tự luận 4 câu

Nhận biết

Câu 11. Trộn nước tẩy javel với chất tẩy chứa acid sinh ra một chất khí độc. Phân tử khí ấy gồm bao nhiêu nguyên tử?

Vận dụng

Câu 12. Một hộ giặt

15

lần mỗi tháng, mỗi lần dùng

80

g bột giặt chứa

15\%

khối lượng phosphate. Tính khối lượng phosphate thải ra trong một tháng, theo gam.

Vận dụng cao

Câu 13. Hai chất giặt rửa

A

và

B

Công thức	Khối lượng chất giặt rửa (g)	Thể tích bể (L)	Hệ số pha loãng	Số đọc phosphate (mg P/L)	Nền (mg P/L)
$A$	$2{,}8$	$7{,}5$	$10$	$0{,}95$	$0{,}08$
$B$	$1{,}6$	$7{,}5$	$25$	$0{,}48$	$0{,}11$

Tải phosphate chuẩn hoá được tính bằng đúng một công thức:

L_P = \dfrac{(C_{doc} - C_{nen}) \times D \times V}{m}

Ngày	Bể đối chứng (mg/L)	Bể $A$ (mg/L)	Bể $B$ (mg/L)
$2$	$8{,}29$	$8{,}15$	$7{,}96$
$4$	$8{,}22$	$7{,}89$	$7{,}58$
$6$	$8{,}05$	$7{,}46$	$7{,}59$
$8$	$7{,}94$	$7{,}40$	$7{,}56$

Độ lặp lại (nửa bề rộng khoảng) của mỗi chuỗi: đối chứng

\pm 0{,}09

, bể

A

\pm 0{,}14

, bể

B

\pm 0{,}13

mg/L. Mức hụt oxygen của một bể trong một ngày là

\Delta DO = DO_{doi\ chung} - DO_{be}

; khoảng của

\Delta DO

có nửa bề rộng bằng tổng hai nửa bề rộng ấy, và hiệu ứng chỉ được coi là đã phân giải khi khoảng đó không chứa

0

.
Thẻ đánh giá. Một công thức đạt khi thoả đồng thời:

L_P \le 34{,}9

mg P/g và mức hụt oxygen lớn nhất trong bốn ngày

\le 1{,}5

B

thân thiện với môi trường hơn

A

, vì số đọc phosphate của nó thấp hơn.”*
Hãy kiểm toán công bố ấy, trình bày đủ bốn việc. Một: tính tải phosphate chuẩn hoá của cả hai công thức, chỉ rõ vì sao so số đọc thô là so nhầm. Hai: với từng ngày, tính mức hụt oxygen so với đối chứng và nói ngày nào hiệu ứng đã phân giải, ngày nào chưa. Ba: đối chiếu hai tiêu chí của thẻ đánh giá cho từng công thức và kết luận. Bốn: nêu giới hạn của kết luận rút ra từ bể mô phỏng và đề xuất một phép thử tiếp theo có đối chứng ghép cặp.

Thông hiểu

Câu 14. Bột giặt chứa

20\%

khối lượng phosphate. Trong

100

g bột giặt có bao nhiêu gam phosphate?

Phản ứng thủy phân ester trong môi trường acid và base 13 câu

Bài tập phản ứng thủy phân ester trong môi trường acid và base — Hóa học lớp 12: 13 câu từ nhận biết đến vận dụng cao, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Nhận biết

Câu 15. Thuỷ phân ester của phenol trong dung dịch kiềm thì một mol ester cần

A nửa mol kiềm

B hai mol kiềm

C ba mol kiềm

D một mol kiềm

Thông hiểu

Câu 16. Đun

\text{C}_2\text{H}_5\text{COOC}_2\text{H}_5

với dung dịch

\text{NaOH}

, sản phẩm thu được là

\text{C}_2\text{H}_5\text{COONa}

và ethanol

\text{HCOONa}

và methanol

\text{CH}_3\text{COONa}

và methanol

\text{HCOONa}

và ethanol

Vận dụng

Câu 17. Thuỷ phân hoàn toàn

20{,}4

g propyl acetate (

M = 102

) trong dung dịch

\text{NaOH}

vừa đủ. Khối lượng sodium acetate (

\text{CH}_3\text{COONa}

M = 82

) thu được là

12\,\text{g}

16{,}4\,\text{g}

16{,}5\,\text{g}

20{,}4\,\text{g}

Câu đúng / sai 1 câu

Vận dụng

Câu 18. Thuỷ phân hoàn toàn

24

g methyl formate (

\text{HCOOCH}_3

M = 60

) bằng dung dịch

\text{NaOH}

vừa đủ.

a) Thuỷ phân ester trong môi trường acid cho sản phẩm là muối và alcohol.

b) Lượng

\text{NaOH}

phản ứng vừa đủ bằng

0{,}4

mol.

c) Ester

\text{HCOOCH}_3

không có phản ứng tráng bạc.

d) Thuỷ phân một mol ester của phenol trong dung dịch kiềm cần hai mol kiềm.

Trả lời ngắn 5 câu

Nhận biết

Câu 19. Thuỷ phân một mol ester đơn chức thường trong dung dịch kiềm cần bao nhiêu mol

\text{NaOH}

Vận dụng

Câu 20. Thuỷ phân hoàn toàn

14{,}8

g ethyl formate (

M = 74

) bằng dung dịch

\text{NaOH}

vừa đủ. Tính khối lượng ethanol (

M = 46

) thu được, theo gam.

Vận dụng cao

Câu 21. Một mẫu chuẩn chỉ gồm ethyl acetate

E_1

(

CH_3COOC_2H_5

M = 88

, một nhóm ester) và ethylene glycol diacetate

E_2

(

CH_3COOCH_2CH_2OOCCH_3

M = 146

, hai nhóm ester). Mẫu được hoà tan, định mức rồi chia hai aliquot.
Aliquot B — xà phòng hoá hoàn toàn. Cho dư

OH^-

đã biết lượng, đun cho phản ứng xong hẳn, rồi chuẩn ngược lượng

OH^-

còn dư theo tỉ lệ

1 : 1

. Mỗi nhóm ester tiêu thụ đúng một

OH^-

, nên

E_1

ăn

1

còn

E_2

ăn

2

trên mỗi phân tử.
Aliquot A — thuỷ phân acid, dừng ở thời điểm cố định. Một mẫu đối chứng chạy cùng điều kiện cho độ chuyển hoá trung bình trên nhóm ester của từng chất. Vì

E_1

có một nhóm và

E_2

có hai, số mol acetic acid sinh ra trung bình là

\alpha_1

và

2\alpha_2

trên mỗi mol phân tử tương ứng.

Đại lượng	Giá trị
Khối lượng mẫu đã cân	$449{,}352$ mg
Thể tích dung dịch mẫu	$100$ mL
Aliquot B đem xà phòng hoá	$50$ mL
$OH^-$ cho vào aliquot B	$4{,}922$ mmol
$OH^-$ dư đọc được khi chuẩn ngược	$2{,}119$ mmol
Mẫu trắng của phép chuẩn ngược	$0{,}022$ mmol
Aliquot A đem thuỷ phân acid	$25$ mL
Acetic acid đọc được ở thời điểm dừng	$0{,}565$ mmol
Mẫu trắng của xúc tác	$0{,}047$ mmol
Hiệu suất thu hồi của phép đo acid	$91{,}7\%$
Độ chuyển hoá trung bình trên nhóm ester của $E_1$	$54{,}7\%$
Độ chuyển hoá trung bình trên nhóm ester của $E_2$	$28{,}6\%$

Hỏi:

E_2

chiếm bao nhiêu phần trăm khối lượng hỗn hợp? (làm tròn half-up đến

0{,}1

)

Thông hiểu

Câu 22. Tính số mol methyl acetate (

M = 74

) có trong

22{,}2

g chất ấy.

Vận dụng

Câu 23. Hỗn hợp có 101 mmol hai ester: X có 1 nhóm ester và Y có 2 nhóm ester trong mỗi phân tử, đều là ester tạo từ alcohol (không có nhóm –COO–aryl), không có nhóm nào khác phản ứng với NaOH. Xà phòng hóa hoàn toàn cần 157 mmol NaOH. Có bao nhiêu mmol Y?

Tự luận 4 câu

Nhận biết

Câu 24. Thuỷ phân một mol ester đơn chức thường trong dung dịch kiềm cần bao nhiêu mol

\text{NaOH}

Thông hiểu

Câu 25. Tính số mol methyl formate (

M = 60

) có trong

18

g chất ấy.

Vận dụng

Câu 26. Thuỷ phân hoàn toàn

22{,}2

g ethyl formate (

M = 74

) bằng dung dịch

\text{NaOH}

vừa đủ. Tính khối lượng ethanol (

M = 46

) thu được, theo gam.

Vận dụng cao

Câu 27. Một mẫu chuẩn chỉ gồm ethyl acetate

E_1

(

CH_3COOC_2H_5

M = 88

, một nhóm ester) và ethylene glycol diacetate

E_2

(

CH_3COOCH_2CH_2OOCCH_3

M = 146

, hai nhóm ester). Mẫu được hoà tan, định mức rồi chia hai aliquot.
Aliquot B — xà phòng hoá hoàn toàn. Cho dư

OH^-

đã biết lượng, đun cho phản ứng xong hẳn, rồi chuẩn ngược lượng

OH^-

còn dư theo tỉ lệ

1 : 1

. Mỗi nhóm ester tiêu thụ đúng một

OH^-

, nên

E_1

ăn

1

còn

E_2

ăn

2

E_1

có một nhóm và

E_2

có hai, số mol acetic acid sinh ra trung bình là

\alpha_1

và

2\alpha_2

trên mỗi mol phân tử tương ứng.

Đại lượng	Giá trị
Khối lượng mẫu đã cân	$268{,}494$ mg
Thể tích dung dịch mẫu	$100$ mL
Aliquot B đem xà phòng hoá	$20$ mL
$OH^-$ cho vào aliquot B	$2{,}384$ mmol
$OH^-$ dư đọc được khi chuẩn ngược	$1{,}791$ mmol
Mẫu trắng của phép chuẩn ngược	$0{,}107$ mmol
Aliquot A đem thuỷ phân acid	$25$ mL
Acetic acid đọc được ở thời điểm dừng	$0{,}369$ mmol
Mẫu trắng của xúc tác	$0{,}089$ mmol
Hiệu suất thu hồi của phép đo acid	$96{,}9\%$
Độ chuyển hoá trung bình trên nhóm ester của $E_1$	$48{,}6\%$
Độ chuyển hoá trung bình trên nhóm ester của $E_2$	$27{,}9\%$

Hỏi:

E_2

chiếm bao nhiêu phần trăm khối lượng hỗn hợp? (làm tròn half-up đến

0{,}1

)
Trình bày đủ: lập lượng

OH^-

mẫu tiêu thụ từ hiệu hai số đọc và mẫu trắng, rồi quy về toàn mẫu; với kênh acid thì trừ mẫu trắng xúc tác, chia hiệu suất riêng của nó rồi quy aliquot bằng hệ số của chính nó; giải hệ hai ẩn và nói rõ vì sao cần

\alpha_1 \ne \alpha_2

; kiểm chứng bằng khối lượng mẫu đã cân; cuối cùng tính phần trăm khối lượng diester, làm tròn half-up đến

0{,}1

Khái niệm, đặc điểm cấu tạo và danh pháp ester đơn giản 12 câu

Bài tập khái niệm, đặc điểm cấu tạo và danh pháp ester đơn giản — Hóa học lớp 12: 12 câu từ nhận biết đến vận dụng, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 4 câu

Nhận biết

Câu 28. Ester

\text{HCOOCH}_2\text{CH}_2\text{CH}_3

có tên gọi là

A methyl formate

B ethyl formate

C propyl formate

D methyl acetate

Thông hiểu

Câu 29. Ester no, đơn chức, mạch hở X có công thức

\text{C}_{8}\text{H}_{16}\text{O}_2

. Thủy phân hoàn toàn bằng NaOH cho alcohol

\text{CH}_3\text{CH}_2\text{OH}

và muối

\text{CH}_3(\text{CH}_2)_{4}\text{COO}\text{Na}

. Hai mạch hydrocarbon không nhánh. Tên thay thế của ester là gì?

A ethyl heptanoate

B hexyl ethanoate

C propyl hexanoate

D ethyl hexanoate

Vận dụng

Câu 30. Một ester no, đơn chức, mạch hở có phân tử khối bằng

144

. Công thức phân tử của nó là

\text{C}_{8}\text{H}_{16}\text{O}_2

\text{C}_{9}\text{H}_{18}\text{O}_2

\text{C}_{8}\text{H}_{18}\text{O}_2

\text{C}_{7}\text{H}_{14}\text{O}_2

Thông hiểu

Câu 31. Công thức cấu tạo của methyl butanoate là

\text{HCOOC}_2\text{H}_5

\text{HCOOCH}_3

\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CH}_2\text{COOCH}_3

\text{CH}_3\text{COOCH}_3

Câu đúng / sai 1 câu

Thông hiểu

Câu 32. Cho hai ester

\text{CH}_3\text{COOC}_2\text{H}_5

và

\text{CH}_3\text{COOCH}_2\text{CH}_2\text{CH}_3

, cùng công thức phân tử chung của ester no, đơn chức, mạch hở là

\text{C}_n\text{H}_{2n}\text{O}_2

a) Ester

\text{CH}_3\text{COOC}_2\text{H}_5

có tên là methyl formate.

b) Trong tên gọi của ester, phần đọc trước là tên gốc alcohol.

c) Ester

\text{CH}_3\text{COOCH}_2\text{CH}_2\text{CH}_3

được tạo nên từ formic acid và propan-1-ol.

d) Ester no, đơn chức, mạch hở có

n

nguyên tử carbon thì phân tử khối bằng

14n + 18

Trả lời ngắn 3 câu

Vận dụng

Câu 33. Có bao nhiêu ester đồng phân của nhau ứng với công thức phân tử

\text{C}_{4}\text{H}_{8}\text{O}_2

Nhận biết

Câu 34. Ester no, đơn chức, mạch hở chứa bao nhiêu nguyên tử oxygen trong phân tử?

Thông hiểu

Câu 35. Một ester no, đơn chức, mạch hở có

11

nguyên tử carbon. Phân tử ester ấy có bao nhiêu nguyên tử hydrogen?

Tự luận 4 câu

Nhận biết

Câu 36. Ester no, đơn chức, mạch hở chứa bao nhiêu nguyên tử oxygen trong phân tử?

Thông hiểu

Câu 37. Ester no, đơn chức, mạch hở X có công thức

\text{C}_{12}\text{H}_{24}\text{O}_2

. Thủy phân hoàn toàn bằng NaOH cho alcohol

\text{CH}_3(\text{CH}_2)_{3}\text{OH}

và muối

\text{CH}_3(\text{CH}_2)_{6}\text{COO}\text{Na}

. Hai mạch hydrocarbon không nhánh. Suy cấu tạo và tên ester, chỉ rõ hai phần dùng đặt tên và viết phương trình thủy phân để kiểm công thức phân tử.

Vận dụng

Câu 38. Một ester no, đơn chức, mạch hở có phân tử khối bằng

60

. Phân tử ester ấy có bao nhiêu nguyên tử carbon?

Thông hiểu

Câu 39. Một ester no, đơn chức, mạch hở có

12

nguyên tử carbon. Phân tử ester ấy có bao nhiêu nguyên tử hydrogen?

Điều chế ester bằng phản ứng ester hóa 12 câu

Bài tập điều chế ester bằng phản ứng ester hóa — Hóa học lớp 12: 12 câu từ nhận biết đến vận dụng, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 4 câu

Nhận biết

Câu 40. Đun propanoic acid (

\text{C}_2\text{H}_5\text{COOH}

) với methanol (

\text{CH}_3\text{OH}

) có

\text{H}_2\text{SO}_4

đặc làm xúc tác, sản phẩm hữu cơ thu được là

\text{HCOOCH}_3

\text{CH}_3\text{COOC}_2\text{H}_5

\text{CH}_3\text{COOCH}_3

\text{C}_2\text{H}_5\text{COOCH}_3

Thông hiểu

Câu 41. Trong phản ứng ester hoá, biện pháp “thêm nước vào hỗn hợp phản ứng” có tác dụng gì với hiệu suất?

A Làm ester sinh ra bị thuỷ phân hoàn toàn

B Làm tăng hiệu suất

C Không làm tăng hiệu suất

D Làm phản ứng dừng hẳn lại

Vận dụng

Câu 42. Đun

0{,}6

mol acetic acid với

0{,}3

mol propan-1-ol, hiệu suất

70\%

. Số mol propyl acetate thu được là

0{,}21\,\text{mol}

0{,}42\,\text{mol}

0{,}3\,\text{mol}

0{,}63\,\text{mol}

Thông hiểu

Câu 43. Nhóm muốn điều chế ester từ acid octanoic

\text{CH}_3(\text{CH}_2)_{6}\text{COOH}

và alcohol mạch thẳng

\text{CH}_3(\text{CH}_2)_{10}\text{OH}

bằng đun nóng theo ester hóa có xúc tác acid. Nhóm định thêm dung dịch NaOH vào hỗn hợp ban đầu làm “xúc tác”. Chỉ xét trung hòa acid và phản ứng ester hóa đã nêu; không suy hiệu suất khi chưa có dữ liệu. Nhận xét nào chỉ đúng sai sót chính?

A NaOH tự đổi acid thành acid ít hơn một carbon

B NaOH biến ngay alcohol hoàn toàn thành alkene

C NaOH là xúc tác phù hợp nhưng phải thay đun nóng bằng UV

D NaOH trung hòa acid thành

\text{CH}_3(\text{CH}_2)_{6}\text{COONa}

, giảm acid tự do; dùng xúc tác acid thích hợp

Câu đúng / sai 1 câu

Vận dụng

Câu 44. Đun

0{,}2

mol propanoic acid (

\text{C}_2\text{H}_5\text{COOH}

) với

0{,}1

mol ethanol (

\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}

), xúc tác

\text{H}_2\text{SO}_4

đặc, hiệu suất

50\%

a) Phản ứng ester hoá là phản ứng thuận nghịch nên hiệu suất luôn nhỏ hơn

100\%

b) Trong phản ứng,

\text{H}_2\text{SO}_4

đặc đóng vai trò chất tham gia phản ứng.

c) Khối lượng ester thu được bằng

5{,}1

d) Trong thí nghiệm trên, chất quyết định lượng ester tối đa là ethanol.

Trả lời ngắn 3 câu

Nhận biết

Câu 45. Một mol carboxylic acid phản ứng vừa đủ với bao nhiêu mol alcohol đơn chức trong phản ứng ester hoá?

Thông hiểu

Câu 46. Phân tử khối của methyl propanoate (

\text{C}_2\text{H}_5\text{COOCH}_3

) bằng bao nhiêu?

Vận dụng

Câu 47. Đun

0{,}3

mol acetic acid với

0{,}4

mol ethanol, hiệu suất

60\%

. Tính số mol ethyl acetate thu được.

Tự luận 4 câu

Nhận biết

Câu 48. Một mol carboxylic acid phản ứng vừa đủ với bao nhiêu mol alcohol đơn chức trong phản ứng ester hoá?

Thông hiểu

Câu 49. Nhóm muốn điều chế ester từ acid decanoic

\text{CH}_3(\text{CH}_2)_{8}\text{COOH}

và alcohol mạch thẳng

\text{CH}_3(\text{CH}_2)_{2}\text{OH}

Thông hiểu

Câu 50. Phân tử khối của ethyl propanoate (

\text{C}_2\text{H}_5\text{COOC}_2\text{H}_5

) bằng bao nhiêu?

Vận dụng

Câu 51. Đun

0{,}2

mol acetic acid với

0{,}5

mol propan-1-ol, hiệu suất

60\%

. Tính số mol propyl acetate thu được.

Tính chất vật lí và ứng dụng của ester 10 câu

Bài tập tính chất vật lí và ứng dụng của ester — Hóa học lớp 12: 10 câu từ nhận biết đến vận dụng, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Thông hiểu

Câu 52. Người ta dùng methyl methacrylate để làm nguyên liệu sản xuất thuỷ tinh hữu cơ vì

A Nhiều ester có mùi thơm giống mùi hoa quả tự nhiên

B Ester hoà tan tốt nhiều chất hữu cơ và lại dễ bay hơi

C Ester này có liên kết đôi nên tham gia được phản ứng trùng hợp

D Ester này trùng hợp cho poly(vinyl acetate) dùng làm keo

Vận dụng

Câu 53. Lấy

30

mL ethyl butanoate có khối lượng riêng

0{,}88

g/mL. Khối lượng ester lấy ra là

0{,}2\,\text{g}

30\,\text{g}

26{,}4\,\text{g}

34{,}1\,\text{g}

Nhận biết

Câu 54. Ester có mùi dứa là

A isoamyl acetate

B ethyl butanoate

C methyl butanoate

D ethyl acetate

Câu đúng / sai 1 câu

Thông hiểu

Câu 55. Lấy

40

mL ethyl acetate (

\text{C}_4\text{H}_8\text{O}_2

M = 88

, khối lượng riêng

0{,}9

g/mL); đồng thời xét benzyl acetate và cặp chất methyl acetate — butane.

a) Ester benzyl acetate có mùi hoa nhài.

b) Phần lớn ester nặng hơn nước nên chìm xuống dưới.

c) Trong hai chất methyl acetate và butane, chất sôi cao hơn là butane.

d) Ester ít tan trong nước vì phân tử ester không có hydrogen linh động để cho liên kết hydrogen như alcohol.

Trả lời ngắn 3 câu

Nhận biết

Câu 56. Sắp xếp ester, alcohol và carboxylic acid có phân tử khối xấp xỉ nhau theo chiều nhiệt độ sôi tăng dần rồi đánh số từ

1

. Carboxylic acid đứng thứ mấy?

Thông hiểu

Câu 57. Nhiệt độ sôi của isoamyl acetate bằng bao nhiêu độ C, theo bảng số liệu quen dùng?

Vận dụng

Câu 58. Tính số mol octyl acetate (

M = 172

) có trong

25

mL ester ấy (khối lượng riêng

0{,}87

g/mL).

Tự luận 3 câu

Nhận biết

Câu 59. Sắp xếp ester, alcohol và carboxylic acid có phân tử khối xấp xỉ nhau theo chiều nhiệt độ sôi tăng dần rồi đánh số từ

1

. Carboxylic acid đứng thứ mấy?

Vận dụng

Câu 60. Tính số mol isoamyl acetate (

M = 130

) có trong

50

mL ester ấy (khối lượng riêng

0{,}88

g/mL).

Thông hiểu

Câu 61. Nhiệt độ sôi của methyl butanoate bằng bao nhiêu độ C, theo bảng số liệu quen dùng?

Phản ứng hydrogen hóa và oxi hóa chất béo 12 câu

Bài tập phản ứng hydrogen hóa và oxi hóa chất béo — Hóa học lớp 12: 12 câu từ nhận biết đến vận dụng cao, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 4 câu

Nhận biết

Câu 62. Chỉ số acid của một chất béo cho biết

A số nhóm ester trong phân tử

B mức độ không no của chất béo

C khả năng tan trong nước của chất béo

D lượng acid béo tự do có trong chất béo

Vận dụng

Câu 63. Chỉ số iodine của triarachidonin (

M = 950

, mỗi gốc acid có

4

liên kết đôi,

M_{\text{I}_2} = 254

), làm tròn đến hàng đơn vị, bằng

160

321

107

12

Vận dụng cao

Câu 64. Một mẫu dầu gồm triglyceride

T

, acid béo tự do

F

và một phần chất trơ không phản ứng với

KOH

I_2

hay

H_2

. Acid béo tự do là acid đơn chức; mỗi liên kết

C=C

cộng đúng

1

mol

I_2

hoặc

1

mol

H_2

Đại lượng	Giá trị
Khối lượng mẫu dầu	$200$ g
Chỉ số acid (mg $KOH$ trung hoà acid trong $1$ g mẫu)	$23{,}4$
Chỉ số iodine (g $I_2$ cộng vào $C=C$ của $100$ g mẫu)	$151{,}8$
Khối lượng mol của triglyceride $T$	$879$ g/mol
Số liên kết $C=C$ trên mỗi phân tử $T$	$6$
Khối lượng mol của acid béo tự do $F$	$280$ g/mol
Số liên kết $C=C$ trên mỗi phân tử $F$	$2$

Lấy

M_{KOH} = 56

M_{I_2} = 254

M_{H_2} = 2

g/mol và thể tích mol khí ở điều kiện thí nghiệm là

24{,}79

L/mol.
Bốn chương trình xúc tác được đề xuất. Mỗi chương trình ghi tỉ phần liên kết

C=C

được hydrogen hoá ở

T

và ở

F

, cùng chi phí mỗi mẻ.

Chương trình	Tỉ phần $C=C$ của $T$ được hydrogen hoá (%)	Tỉ phần $C=C$ của $F$ được hydrogen hoá (%)	Chi phí (triệu đồng mỗi mẻ)
$A$	$54$	$5$	$40$
$B$	$49$	$40$	$49$
$C$	$47$	$5$	$29$
$D$	$51$	$40$	$60$

Yêu cầu của lô hàng. Chỉ số iodine của sản phẩm phải nằm trong đoạn

[74{,}10;\ 80{,}11]

, và thể tích

H_2

tiêu thụ cho mẻ này không được vượt

14{,}4

L. Lưu ý: chỉ số iodine của sản phẩm tính trên

100

g sản phẩm, mà sản phẩm nặng hơn mẫu ban đầu đúng bằng khối lượng

H_2

đã cộng vào. Khi so với hai cận, hãy giữ đủ chữ số, chỉ làm tròn lúc trình bày.
Hỏi: nên chọn chương trình nào?

A Chương trình

A

B Chương trình

D

C Chương trình

C

D Chương trình

B

Thông hiểu

Câu 65. Việc đựng dầu mỡ trong dụng cụ bằng đồng có ảnh hưởng gì tới tốc độ ôi của dầu mỡ?

A Làm dầu chuyển thành xà phòng

B Không ảnh hưởng gì tới tốc độ ôi

C Làm dầu mau ôi hơn

D Làm dầu lâu ôi hơn

Câu đúng / sai 1 câu

Vận dụng cao

Câu 66. Một mẫu dầu gồm triglyceride

T

, acid béo tự do

F

và một phần chất trơ không phản ứng với

KOH

I_2

hay

H_2

. Acid béo tự do là acid đơn chức; mỗi liên kết

C=C

cộng đúng

1

mol

I_2

hoặc

1

mol

H_2

Đại lượng	Giá trị
Khối lượng mẫu dầu	$80$ g
Chỉ số acid (mg $KOH$ trung hoà acid trong $1$ g mẫu)	$15{,}2$
Chỉ số iodine (g $I_2$ cộng vào $C=C$ của $100$ g mẫu)	$151{,}4$
Khối lượng mol của triglyceride $T$	$879$ g/mol
Số liên kết $C=C$ trên mỗi phân tử $T$	$6$
Khối lượng mol của acid béo tự do $F$	$282$ g/mol
Số liên kết $C=C$ trên mỗi phân tử $F$	$1$

Lấy

M_{KOH} = 56

M_{I_2} = 254

M_{H_2} = 2

g/mol và thể tích mol khí ở điều kiện thí nghiệm là

24{,}79

L/mol.
Bốn chương trình xúc tác được đề xuất. Mỗi chương trình ghi tỉ phần liên kết

C=C

được hydrogen hoá ở

T

và ở

F

, cùng chi phí mỗi mẻ.

Chương trình	Tỉ phần $C=C$ của $T$ được hydrogen hoá (%)	Tỉ phần $C=C$ của $F$ được hydrogen hoá (%)	Chi phí (triệu đồng mỗi mẻ)
$A$	$77$	$65$	$53$
$B$	$60$	$55$	$28$
$C$	$71$	$40$	$45$
$D$	$65$	$10$	$34$

Yêu cầu của lô hàng. Chỉ số iodine của sản phẩm phải nằm trong đoạn

[34{,}10;\ 56{,}67]

, và thể tích

H_2

tiêu thụ cho mẻ này không được vượt

8{,}6

L. Lưu ý: chỉ số iodine của sản phẩm tính trên

100

g sản phẩm, mà sản phẩm nặng hơn mẫu ban đầu đúng bằng khối lượng

H_2

đã cộng vào. Khi so với hai cận, hãy giữ đủ chữ số, chỉ làm tròn lúc trình bày.

a) Chương trình

A

cần

9{,}04

H_2

cho mẻ này.

b) Khối lượng chất trơ trong mẫu là

7{,}20

c) Nếu bỏ qua khối lượng

H_2

cộng vào, chỉ số iodine sản phẩm của

D

tính được là

56{,}78

và chương trình ấy sẽ bị loại oan.

d) Chương trình nên chọn là

C

Trả lời ngắn 4 câu

Nhận biết

Câu 67. Mỗi gốc acid béo của triolein có

1

liên kết đôi. Hỏi cả phân tử triolein có bao nhiêu liên kết đôi

\text{C}=\text{C}

Thông hiểu

Câu 68. Hydrogen hoá hoàn toàn một mol triarachidonin cần bao nhiêu mol

\text{H}_2

Vận dụng cao

Câu 69. Một mẫu dầu gồm triglyceride

T

, acid béo tự do

F

và một phần chất trơ không phản ứng với

KOH

I_2

hay

H_2

. Acid béo tự do là acid đơn chức; mỗi liên kết

C=C

cộng đúng

1

mol

I_2

hoặc

1

mol

H_2

Đại lượng	Giá trị
Khối lượng mẫu dầu	$100$ g
Chỉ số acid (mg $KOH$ trung hoà acid trong $1$ g mẫu)	$11{,}8$
Chỉ số iodine (g $I_2$ cộng vào $C=C$ của $100$ g mẫu)	$128{,}8$
Khối lượng mol của triglyceride $T$	$880$ g/mol
Số liên kết $C=C$ trên mỗi phân tử $T$	$5$
Khối lượng mol của acid béo tự do $F$	$278$ g/mol
Số liên kết $C=C$ trên mỗi phân tử $F$	$3$

Lấy

M_{KOH} = 56

M_{I_2} = 254

M_{H_2} = 2

g/mol và thể tích mol khí ở điều kiện thí nghiệm là

24{,}79

L/mol.
Bốn chương trình xúc tác được đề xuất. Mỗi chương trình ghi tỉ phần liên kết

C=C

được hydrogen hoá ở

T

và ở

F

, cùng chi phí mỗi mẻ.

Chương trình	Tỉ phần $C=C$ của $T$ được hydrogen hoá (%)	Tỉ phần $C=C$ của $F$ được hydrogen hoá (%)	Chi phí (triệu đồng mỗi mẻ)
$A$	$59$	$90$	$50$
$B$	$53$	$70$	$45$
$C$	$48$	$15$	$30$
$D$	$46$	$55$	$39$

Yêu cầu của lô hàng. Chỉ số iodine của sản phẩm phải nằm trong đoạn

[45{,}20;\ 67{,}96]

, và thể tích

H_2

tiêu thụ cho mẻ này không được vượt

7{,}5

L. Lưu ý: chỉ số iodine của sản phẩm tính trên

100

g sản phẩm, mà sản phẩm nặng hơn mẫu ban đầu đúng bằng khối lượng

H_2

đã cộng vào. Khi so với hai cận, hãy giữ đủ chữ số, chỉ làm tròn lúc trình bày.
Hỏi: chương trình nên chọn tiêu thụ bao nhiêu lít

H_2

cho mẻ này? (làm tròn đến hàng phần mười).

Vận dụng

Câu 70. Trung hoà acid béo tự do trong

20

g dầu ăn cần vừa đủ

10

mL dung dịch

\text{KOH}

0{,}1

M (

M = 56

). Tính chỉ số acid của mẫu dầu ấy.

Tự luận 3 câu

Vận dụng cao

Câu 71. Một mẫu dầu gồm triglyceride

T

, acid béo tự do

F

và một phần chất trơ không phản ứng với

KOH

I_2

hay

H_2

. Acid béo tự do là acid đơn chức; mỗi liên kết

C=C

cộng đúng

1

mol

I_2

hoặc

1

mol

H_2

Đại lượng	Giá trị
Khối lượng mẫu dầu	$150$ g
Chỉ số acid (mg $KOH$ trung hoà acid trong $1$ g mẫu)	$16{,}9$
Chỉ số iodine (g $I_2$ cộng vào $C=C$ của $100$ g mẫu)	$130{,}7$
Khối lượng mol của triglyceride $T$	$880$ g/mol
Số liên kết $C=C$ trên mỗi phân tử $T$	$5$
Khối lượng mol của acid béo tự do $F$	$278$ g/mol
Số liên kết $C=C$ trên mỗi phân tử $F$	$3$

Lấy

M_{KOH} = 56

M_{I_2} = 254

M_{H_2} = 2

g/mol và thể tích mol khí ở điều kiện thí nghiệm là

24{,}79

L/mol.
Bốn chương trình xúc tác được đề xuất. Mỗi chương trình ghi tỉ phần liên kết

C=C

được hydrogen hoá ở

T

và ở

F

, cùng chi phí mỗi mẻ.

Chương trình	Tỉ phần $C=C$ của $T$ được hydrogen hoá (%)	Tỉ phần $C=C$ của $F$ được hydrogen hoá (%)	Chi phí (triệu đồng mỗi mẻ)
$A$	$46$	$40$	$36$
$B$	$52$	$60$	$57$
$C$	$49$	$60$	$52$
$D$	$41$	$70$	$45$

Yêu cầu của lô hàng. Chỉ số iodine của sản phẩm phải nằm trong đoạn

[46{,}30;\ 70{,}22]

, và thể tích

H_2

tiêu thụ cho mẻ này không được vượt

10{,}0

L. Lưu ý: chỉ số iodine của sản phẩm tính trên

100

g sản phẩm, mà sản phẩm nặng hơn mẫu ban đầu đúng bằng khối lượng

H_2

đã cộng vào. Khi so với hai cận, hãy giữ đủ chữ số, chỉ làm tròn lúc trình bày.
Trình bày đủ bốn việc. Một: từ chỉ số acid suy số mol acid béo tự do, từ chỉ số iodine suy tổng số mol liên kết

C=C

, rồi tách ra số mol triglyceride và kiểm lại bằng cân khối lượng (phần chất trơ phải dương). Hai: với từng chương trình, tính số mol

H_2

cộng vào, khối lượng sản phẩm và chỉ số iodine của sản phẩm. Ba: lọc theo cả hai ràng buộc — đoạn chỉ số iodine và hạn mức

H_2

— nói rõ chương trình nào rớt vì lí do gì. Bốn: trong các chương trình còn lại, chọn chương trình rẻ nhất và nêu thể tích

H_2

nó cần.

Vận dụng

Câu 72. Tính chỉ số iodine của trilinolenin (

M = 872

, mỗi gốc acid có

3

liên kết đôi,

M_{\text{I}_2} = 254

Thông hiểu

Câu 73. Hydrogen hoá hoàn toàn một mol triarachidonin cần bao nhiêu mol

\text{H}_2

Cấu tạo, tính chất vật lí và tính chất hóa học của chất béo 10 câu

Bài tập cấu tạo, tính chất vật lí và tính chất hóa học của chất béo — Hóa học lớp 12: 10 câu từ nhận biết đến vận dụng, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Thông hiểu

Câu 74. Chất béo trimyristin (

(\text{C}_{13}\text{H}_{27}\text{COO})_3\text{C}_3\text{H}_5

) ở nhiệt độ thường ở thể nào và vì sao?

A Thể khí vì phân tử nhẹ

B Thể lỏng vì gốc acid béo là gốc không no

C Thể rắn vì chất béo tan tốt trong nước

D Thể rắn vì gốc acid béo là gốc no

Vận dụng

Câu 75. Xà phòng hoá hoàn toàn

353{,}6

g triolein (

M = 884

). Khối lượng glycerol (

M = 92

) thu được là

110{,}4\,\text{g}

48\,\text{g}

0{,}4\,\text{g}

36{,}8\,\text{g}

Nhận biết

Câu 76. Phản ứng thuỷ phân trong môi trường acid của chất béo được tiến hành trong điều kiện nào?

A Để lâu ngoài không khí có oxygen

B Đun với nước, có acid làm xúc tác

C Đun với dung dịch sodium hydroxide

D Cộng hydrogen, xúc tác nickel, đun nóng

Câu đúng / sai 1 câu

Vận dụng

Câu 77. Xà phòng hoá hoàn toàn

241{,}8

g tripalmitin (

(\text{C}_{15}\text{H}_{31}\text{COO})_3\text{C}_3\text{H}_5

M = 806

) bằng dung dịch

\text{NaOH}

vừa đủ, thu sodium palmitate (

M = 278

) và glycerol (

M = 92

a) Chất béo tripalmitin ở nhiệt độ thường ở thể rắn.

b) Khối lượng sodium palmitate thu được bằng

250{,}2

c) Hydrogen hoá chất béo lỏng thu được chất béo no ở thể rắn, dùng làm bơ nhân tạo.

d) Dầu mỡ để lâu ngoài không khí bị ôi là do phản ứng xà phòng hoá xảy ra tự phát.

Trả lời ngắn 3 câu

Thông hiểu

Câu 78. Tính số mol tristearin (

M = 890

) có trong

267

g chất ấy.

Vận dụng

Câu 79. Xà phòng hoá hoàn toàn

319

g trilaurin (

M = 638

). Tính khối lượng glycerol (

M = 92

) thu được, theo gam.

Nhận biết

Câu 80. Xà phòng hoá hoàn toàn một mol chất béo thu được bao nhiêu mol glycerol?

Tự luận 3 câu

Vận dụng

Câu 81. Xà phòng hoá hoàn toàn

72{,}2

g trimyristin (

M = 722

). Tính khối lượng glycerol (

M = 92

) thu được, theo gam.

Thông hiểu

Câu 82. Tính số mol tripalmitin (

M = 806

) có trong

403

g chất ấy.

Nhận biết

Câu 83. Xà phòng hoá hoàn toàn một mol chất béo thu được bao nhiêu mol glycerol?

Khái niệm lipid, chất béo và acid béo 10 câu

Bài tập khái niệm lipid, chất béo và acid béo — Hóa học lớp 12: 10 câu từ nhận biết đến vận dụng, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Thông hiểu

Câu 84. Nhóm lipid nào được mô tả là ester của acid béo với alcohol đơn chức mạch dài?

A sáp

B phospholipid

C chất béo

D steroid

Nhận biết

Câu 85. Acid béo có đặc điểm cấu tạo là

A đơn chức và luôn có số nguyên tử carbon lẻ

B đơn chức nhưng luôn có mạch vòng

C đa chức, mạch ngắn và phân nhánh

D đơn chức, mạch carbon dài, không phân nhánh và có số carbon chẵn

Vận dụng

Câu 86. Phân tử trimyristin có bao nhiêu nguyên tử carbon? Biết myristic acid có

14

nguyên tử carbon.

17

42

45

14

Câu đúng / sai 1 câu

Thông hiểu

Câu 87. Cho acid béo linoleic acid (

\text{C}_{17}\text{H}_{31}\text{COOH}

M = 280

) và chất béo trilinolein tạo bởi nó với glycerol (

M = 92

); xét thêm acid béo linolenic acid.

a) Phân tử khối của trilinolein bằng

932

b) Nhóm lipid “phospholipid” được mô tả là ester của glycerol với hai acid béo và một gốc phosphate.

c) Chất béo tạo bởi ba gốc linolenic acid thường ở thể rắn ở nhiệt độ thường.

d) Phần alcohol tạo nên chất béo luôn là ethanol.

Trả lời ngắn 3 câu

Nhận biết

Câu 88. Một phân tử chất béo chứa bao nhiêu nhóm ester?

Thông hiểu

Câu 89. Phân tử palmitic acid (

\text{C}_{15}\text{H}_{31}\text{COOH}

) có bao nhiêu liên kết đôi

\text{C}=\text{C}

ở gốc hydrocarbon?

Vận dụng

Câu 90. Tính phân tử khối của trilinolein, biết linoleic acid có

M = 280

và glycerol có

M = 92

Tự luận 3 câu

Thông hiểu

Câu 91. Acid béo behenic acid có công thức

\text{C}_{21}\text{H}_{43}\text{COOH}

. Hỏi phân tử acid ấy có bao nhiêu nguyên tử carbon?

Vận dụng

Câu 92. Phân tử trilinolenin có bao nhiêu nguyên tử carbon? Biết linolenic acid có

18

nguyên tử carbon.

Nhận biết

Câu 93. Một phân tử chất béo chứa bao nhiêu nhóm ester?

Chất giặt rửa tự nhiên và chất giặt rửa tổng hợp 9 câu

Bài tập chất giặt rửa tự nhiên và chất giặt rửa tổng hợp — Hóa học lớp 12: 9 câu từ nhận biết đến vận dụng, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Nhận biết

Câu 94. Điểm chung của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp là phân tử đều có

A một đầu ưa nước và một đuôi kị nước

B hai đầu đều ưa nước

C một nhóm

-\text{COOH}

tự do

D hai đầu đều kị nước

Thông hiểu

Câu 95. Chất giặt rửa saponin trong quả bồ hòn được lấy hoặc sản xuất từ đâu?

A Tổng hợp từ sản phẩm của quá trình chế biến dầu mỏ

B Chiết từ vỏ quả bồ hòn

C Tổng hợp từ alcohol béo và sulfuric acid

D Đi từ chất béo của động vật và thực vật

Vận dụng

Câu 96. Gói bột giặt nặng

300

g chứa

15\%

khối lượng sodium dodecylbenzenesulfonate (

M = 348

). Số mol chất ấy trong gói, làm tròn đến hàng phần trăm, là

0{,}16\,\text{mol}

0{,}13\,\text{mol}

45\,\text{mol}

0{,}86\,\text{mol}

Câu đúng / sai 1 câu

Thông hiểu

Câu 97. Một gói bột giặt nặng

900

g chứa

25\%

khối lượng sodium dodecylbenzenesulfonate (

M = 348

); xét thêm sodium lauryl sulfate và nước bồ kết.

a) Chất nước bồ kết thuộc nhóm muối của acid béo.

b) Nhược điểm của sodium lauryl sulfate là có thể gây kích ứng da với người có da nhạy cảm.

c) Chất giặt rửa tổng hợp cũng bị mất tác dụng trong nước cứng như xà phòng.

d) Nguyên liệu chính để sản xuất chất giặt rửa tổng hợp là sản phẩm chế biến dầu mỏ.

Trả lời ngắn 3 câu

Nhận biết

Câu 98. Một phân tử chất giặt rửa có bao nhiêu đầu ưa nước?

Thông hiểu

Câu 99. Phân tử khối của sodium dodecylbenzenesulfonate bằng bao nhiêu?

Vận dụng

Câu 100. Gói bột giặt nặng

800

g chứa

15\%

khối lượng chất hoạt động bề mặt. Tính khối lượng chất hoạt động bề mặt, theo gam.

Tự luận 2 câu

Thông hiểu

Câu 101. Phân tử khối của sodium lauryl sulfate bằng bao nhiêu?

Vận dụng

Câu 102. Gói bột giặt nặng

600

g chứa

25\%

khối lượng chất hoạt động bề mặt. Tính khối lượng chất hoạt động bề mặt, theo gam.

Acid béo omega-3, omega-6 và vai trò dinh dưỡng 10 câu

Bài tập acid béo omega-3, omega-6 và vai trò dinh dưỡng — Hóa học lớp 12: 10 câu từ nhận biết đến vận dụng, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Nhận biết

Câu 103. Tỉ lệ khuyến nghị giữa omega-6 và omega-3 trong khẩu phần ăn là khoảng

20 : 1

4 : 1

1 : 4

1 : 1

Vận dụng

Câu 104. Một khẩu phần ăn cung cấp

8

g acid béo omega-6. Để đạt tỉ lệ khuyến nghị omega-6 : omega-3 là

4 : 1

thì khẩu phần ấy cần bao nhiêu gam omega-3?

2\,\text{g}

4\,\text{g}

8\,\text{g}

32\,\text{g}

Thông hiểu

Câu 105. Acid béo α-linolenic acid (kí hiệu

18:3

) thuộc họ

A omega-6

B omega-3

C omega-7

D omega-9

Câu đúng / sai 1 câu

Thông hiểu

Câu 106. Cho acid béo arachidonic acid (

\text{C}_{20}\text{H}_{32}\text{O}_2

, kí hiệu

20:4

) và acid béo linoleic acid (kí hiệu

18:2

); một khẩu phần cung cấp

22

g omega-6.

a) Phân tử khối của arachidonic acid bằng

312

b) Liên kết đôi gần đầu

-\text{CH}_3

nhất của arachidonic acid nằm ở carbon số

6

khi đánh số từ nhóm

-\text{COOH}

c) Khẩu phần ấy cần

5{,}5

g omega-3 để đạt tỉ lệ

4 : 1

d) Acid béo arachidonic acid có nhiều trong lòng đỏ trứng và mỡ động vật.

Trả lời ngắn 3 câu

Nhận biết

Câu 107. Tỉ lệ khuyến nghị omega-6 : omega-3 trong khẩu phần là

x : 1

. Giá trị của

x

bằng bao nhiêu?

Thông hiểu

Câu 108. Acid béo arachidonic acid thuộc họ omega mấy?

Vận dụng

Câu 109. Acid béo linoleic acid có

18

nguyên tử carbon và

2

liên kết đôi. Phân tử acid ấy có bao nhiêu nguyên tử hydrogen?

Tự luận 3 câu

Nhận biết

Câu 110. Tỉ lệ khuyến nghị omega-6 : omega-3 trong khẩu phần là

x : 1

. Giá trị của

x

bằng bao nhiêu?

Thông hiểu

Câu 111. Acid béo erucic acid thuộc họ omega mấy?

Vận dụng

Câu 112. Một khẩu phần cung cấp

2

g omega-6. Tính lượng omega-3 cần có để đạt tỉ lệ

4 : 1

, theo gam.

Khái niệm, cấu tạo và cơ chế giặt rửa của xà phòng 10 câu

Bài tập khái niệm, cấu tạo và cơ chế giặt rửa của xà phòng — Hóa học lớp 12: 10 câu từ nhận biết đến vận dụng, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Thông hiểu

Câu 113. Xà phòng sodium myristate (

\text{C}_{13}\text{H}_{27}\text{COONa}

) được tạo nên từ acid béo nào và thuộc loại xà phòng gì?

A stearic acid, xà phòng cứng

B palmitic acid, xà phòng cứng

C myristic acid, xà phòng cứng

D lauric acid, xà phòng cứng

Vận dụng

Câu 114. Một mẫu nước cứng chứa

0{,}05

mol ion

\text{Ca}^{2+}

. Số mol potassium stearate bị mất tác dụng do tạo kết tủa với lượng ion ấy là

1{,}1\,\text{mol}

0{,}2\,\text{mol}

0{,}6\,\text{mol}

0{,}1\,\text{mol}

Nhận biết

Câu 115. Xà phòng là

A muối sodium hoặc potassium của acid béo

B alcohol có mạch carbon dài

C acid béo tự do có mạch carbon dài

D ester của glycerol với acid béo

Câu đúng / sai 1 câu

Vận dụng

Câu 116. Cho sodium stearate (

\text{C}_{17}\text{H}_{35}\text{COONa}

M = 306

) vào mẫu nước cứng chứa

0{,}15

mol ion

\text{Ca}^{2+}

; xét thêm muối sodium palmitate.

a) Trong phân tử xà phòng, phần kị nước là gốc hydrocarbon dài không phân cực.

b) Muối sodium palmitate đi từ palmitic acid.

c) Khối lượng kết tủa tạo thành bằng

90{,}9

d) Dùng xà phòng trong nước cứng thì hiệu quả giặt tăng vì bọt nhiều hơn.

Trả lời ngắn 3 câu

Vận dụng

Câu 117. Cho sodium laurate vào mẫu nước cứng chứa

0{,}05

mol ion

\text{Ca}^{2+}

. Tính khối lượng kết tủa (

M = 438

) tạo thành, theo gam.

Nhận biết

Câu 118. Một ion

\text{Ca}^{2+}

kết tủa hết với bao nhiêu gốc acid béo của xà phòng?

Thông hiểu

Câu 119. Phân tử khối của sodium palmitate (

\text{C}_{15}\text{H}_{31}\text{COONa}

) bằng bao nhiêu?

Tự luận 3 câu

Nhận biết

Câu 120. Một ion

\text{Ca}^{2+}

kết tủa hết với bao nhiêu gốc acid béo của xà phòng?

Thông hiểu

Câu 121. Phân tử khối của potassium palmitate (

\text{C}_{15}\text{H}_{31}\text{COOK}

) bằng bao nhiêu?

Vận dụng

Câu 122. Cho sodium palmitate vào mẫu nước cứng chứa

0{,}1

mol ion

\text{Ca}^{2+}

. Tính khối lượng kết tủa (

M = 550

) tạo thành, theo gam.

Sản xuất xà phòng và chất giặt rửa 14 câu

Bài tập sản xuất xà phòng và chất giặt rửa — Hóa học lớp 12: 14 câu từ nhận biết đến vận dụng cao, gồm trắc nghiệm nhiều phương án, đúng – sai, trả lời ngắn và tự luận, có đáp án và lời giải chi tiết từng câu.

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Nhận biết

Câu 123. Trong sản xuất xà phòng, công đoạn cô phần dung dịch còn lại để thu hồi glycerol nhằm mục đích

A Lấy lại sản phẩm phụ có giá trị kinh tế

B Làm xà phòng tách ra và nổi lên trên

C Loại bỏ kiềm thừa vốn gây hại cho da

D Thực hiện phản ứng xà phòng hoá

Thông hiểu

Câu 124. Đi từ alkylbenzene lấy từ dầu mỏ, người ta sản xuất chất giặt rửa bằng cách

A Oxi hoá thành acid béo rồi trung hoà bằng sodium hydroxide

B Sulfonic hoá bằng sulfuric acid rồi trung hoà bằng sodium hydroxide

C Đun với dung dịch sodium hydroxide để xà phòng hoá

D Hoà tan nguyên liệu vào nước rồi cô cạn

Vận dụng

Câu 125. Một mẻ sản xuất dùng

216{,}6

g trimyristin (

M = 722

). Khối lượng

\text{NaOH}

(

M = 40

) cần dùng vừa đủ là

12\,\text{g}

108\,\text{g}

37\,\text{g}

36\,\text{g}

Câu đúng / sai 1 câu

Vận dụng

Câu 126. Một mẻ sản xuất xà phòng dùng

267

g tristearin (

M = 890

), hiệu suất

70\%

, thu sodium stearate (

M = 306

) và glycerol (

M = 92

a) Công đoạn trộn chất tạo màu và hương liệu rồi ép thành bánh nhằm hoàn thiện sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

b) Khối lượng sodium stearate thu được xấp xỉ

275

c) Khối lượng glycerol thu hồi được bằng

19{,}3

d) Trong sản xuất xà phòng, glycerol là sản phẩm phụ được thu hồi để dùng vào việc khác.

Trả lời ngắn 5 câu

Nhận biết

Câu 127. Xà phòng hoá một mol chất béo cần vừa đủ bao nhiêu mol

\text{NaOH}

Thông hiểu

Câu 128. Một mẻ dùng

361

g trimyristin (

M = 722

). Tính khối lượng

\text{NaOH}

(

M = 40

) cần dùng vừa đủ, theo gam.

Vận dụng

Câu 129. Xà phòng hoá

267

g tristearin với hiệu suất

80\%

. Tính khối lượng sodium stearate (

M = 306

) thu được, theo gam.

Vận dụng cao

Câu 130. Một mẫu mỡ

3{,}246

g chỉ gồm hai triglyceride:

Triglyceride	Công thức	$M$ (g/mol)	Số liên kết $C=C$ mỗi phân tử
triolein	$(C_{17}H_{33}COO)_3C_3H_5$	$884$	$3$
trilinolenin	$(C_{17}H_{29}COO)_3C_3H_5$	$872$	$9$

Phép đo 1 — xà phòng hoá rồi chuẩn độ ngược. Đun mẫu với một lượng dư

KOH

đã biết, rồi chuẩn lượng

KOH

còn dư bằng dung dịch

HCl

0{,}2691

M, hết

10{,}21

mL. Mẫu trắng làm y hệt nhưng không có mẫu mỡ thì hết

47{,}25

HCl

. Ở điều kiện thí nghiệm này phép xà phòng hoá chỉ đạt $89{,}8\%$ — hiệu suất đã hiệu chuẩn riêng bằng mẫu chuẩn.
Phép đo 2 — hydrogen hoá. Một mẫu khác cùng khối lượng được hydrogen hoá; đo được

570

H_2

ở đkc (

1

mol khí chiếm

24790

mL). Mỗi mol

C=C

cộng đúng

1

mol

H_2

; nhóm ester không bị khử và không phản ứng nào khác tiêu thụ

H_2

. Phép đo này chỉ đạt $98{,}7\%$ — hiệu suất riêng của nó, khác hiệu suất trên.
Hỏi: triolein chiếm bao nhiêu phần trăm khối lượng hỗn hợp?

Vận dụng

Câu 131. Xà phòng hóa 500 mmol triglyceride tạo 3 mol muối sodium của acid béo trên 1 mol triglyceride. M muối=320 g/mol; hiệu suất thu muối 100%. Khối lượng muối khô thu được là bao nhiêu gam?

Tự luận 5 câu

Nhận biết

Câu 132. Xà phòng hoá một mol chất béo cần vừa đủ bao nhiêu mol

\text{NaOH}

Thông hiểu

Câu 133. Một mẻ dùng

88{,}4

g triolein (

M = 884

). Tính khối lượng

\text{NaOH}

(

M = 40

) cần dùng vừa đủ, theo gam.

Vận dụng

Câu 134. Xà phòng hoá

144{,}4

g trimyristin với hiệu suất

80\%

. Tính khối lượng sodium myristate (

M = 250

) thu được, theo gam.

Vận dụng cao

Câu 135. Một mẫu mỡ

3{,}935

g chỉ gồm hai triglyceride:

Triglyceride	Công thức	$M$ (g/mol)	Số liên kết $C=C$ mỗi phân tử
tripalmitin	$(C_{15}H_{31}COO)_3C_3H_5$	$806$	$0$
trilinolein	$(C_{17}H_{31}COO)_3C_3H_5$	$878$	$6$

Phép đo 1 — xà phòng hoá rồi chuẩn độ ngược. Đun mẫu với một lượng dư

KOH

đã biết, rồi chuẩn lượng

KOH

còn dư bằng dung dịch

HCl

0{,}4703

M, hết

13{,}27

mL. Mẫu trắng làm y hệt nhưng không có mẫu mỡ thì hết

43{,}18

HCl

. Ở điều kiện thí nghiệm này phép xà phòng hoá chỉ đạt $98{,}7\%$ — hiệu suất đã hiệu chuẩn riêng bằng mẫu chuẩn.
Phép đo 2 — hydrogen hoá. Một mẫu khác cùng khối lượng được hydrogen hoá; đo được

207

H_2

ở đkc (

1

mol khí chiếm

24790

mL). Mỗi mol

C=C

cộng đúng

1

mol

H_2

; nhóm ester không bị khử và không phản ứng nào khác tiêu thụ

H_2

. Phép đo này chỉ đạt $94{,}1\%$ — hiệu suất riêng của nó, khác hiệu suất trên.
Hỏi: tripalmitin chiếm bao nhiêu phần trăm khối lượng hỗn hợp?
Trình bày đủ: lập hiệu hai lần chuẩn độ rồi mới chia cho hiệu suất xà phòng hoá; đổi thể tích

H_2

ra mol rồi chia cho hiệu suất riêng của phép đo ấy; nói rõ vì sao phép đo nhóm ester chỉ cho tổng số mol; giải hệ hai ẩn; kiểm chứng bằng khối lượng mẫu đã cân rồi mới tính phần trăm khối lượng. Kết quả làm tròn đến

0{,}1\%

Vận dụng

Câu 136. Xà phòng hóa 1400 mmol triglyceride tạo 3 mol muối sodium của acid béo trên 1 mol triglyceride. M muối=320 g/mol; hiệu suất thu muối 75%. Khối lượng muối khô thu được là bao nhiêu gam? Trình bày lập luận và các bước tính.

Ôn tập chương Ester - Lipid — Hóa học lớp 12

Chương Ester - Lipid trong chương trình Hóa học lớp 12 thuộc mạch hóa học hữu cơ có 136 câu hỏi chia thành 12 dạng bài, mỗi câu kèm đáp án và lời giải chi tiết. Đây là bộ bài tập ester - lipid đầy đủ để ôn luyện sau khi học xong chương trên lớp.

Các dạng bài trong chương: sử dụng chất giặt rửa an toàn và bảo vệ môi trường (14 câu), phản ứng thủy phân ester trong môi trường acid và base (13 câu), khái niệm, đặc điểm cấu tạo và danh pháp ester đơn giản (12 câu), điều chế ester bằng phản ứng ester hóa (12 câu), tính chất vật lí và ứng dụng của ester (10 câu), phản ứng hydrogen hóa và oxi hóa chất béo (12 câu) và 6 dạng khác. Bấm vào tên dạng để nhảy thẳng tới nhóm câu hỏi của dạng ấy.

Độ khó rải đều bốn mức của ma trận đề: 34 câu nhận biết, 45 câu thông hiểu, 45 câu vận dụng và 12 câu vận dụng cao. Làm từ nhận biết lên vận dụng cao để biết mình hổng ở mức nào.

Đủ các dạng câu của đề thi tốt nghiệp THPT: 40 câu trắc nghiệm nhiều phương án, 13 câu đúng – sai, 42 câu trả lời ngắn và 41 câu tự luận. Quen tay cả bốn dạng câu thì vào phòng thi không mất thời gian làm quen cách hỏi.

Có thể làm trực tiếp trên trang, hoặc tải đề bài cả chương dưới dạng PDF miễn phí để in ra làm trên giấy; bản lời giải chi tiết cả chương tải riêng. Học xong chương nào nên luyện ngay chương ấy, rồi làm đề thi thử Hóa học lớp 12 để kiểm tra lại toàn bộ chương trình.

Đọc tiếpThu gọn