Trải nghiệm, thực hành hóa học vô cơ — ôn luyện Hóa học lớp 12

Nhận biết

Câu 1. Sau khi đánh giá kết quả thí nghiệm, việc cần làm tiếp theo là

A bỏ hẳn quy trình nếu hiệu suất chưa đạt

100\%

B giữ nguyên mọi thông số vì đã làm xong

C làm tròn số liệu cho đẹp

D đề xuất cách cải tiến quy trình cho lần sau

Vận dụng

Câu 2. Theo lí thuyết một mẻ điều chế cho

20

gam sản phẩm, thực tế thu được

8

gam. Hiệu suất của quy trình là

A

8\,\%

B

60\,\%

C

40\,\%

D

250\,\%

Thông hiểu

Câu 3. Bước “xác định mục tiêu” gồm công việc nào?

A Tính đủ lượng hoá chất và chọn dụng cụ phù hợp với từng thao tác

B Làm đúng thứ tự các thao tác, ghi lại mọi quan sát và số đo

C Ưu tiên phản ứng đơn giản, hiệu suất cao và ít tạo tạp chất

D Nêu rõ cần điều chế chất gì, khối lượng bao nhiêu và độ tinh khiết ra sao

Vận dụng

Câu 4. Một mẻ điều chế cho

25

gam sản phẩm theo lí thuyết, thực tế thu được

8

gam sản phẩm thô có độ tinh khiết

95\%

.

a) Bước đầu tiên khi thiết kế quy trình là tiến hành thí nghiệm ngay để lấy số liệu.

b) Hiệu suất của quy trình bằng

32\%

.

c) Khối lượng tạp chất lẫn trong sản phẩm bằng

0{,}4

gam.

d) Muốn nâng độ tinh khiết của sản phẩm rắn, nên rửa kết tủa kĩ rồi kết tinh lại.

Nhận biết

Câu 5. Quy trình thiết kế một thí nghiệm vô cơ gồm mấy bước chính?

Thông hiểu

Câu 6. Theo lí thuyết một mẻ điều chế cho

50

gam sản phẩm, thực tế thu được

38

gam. Tính hiệu suất của quy trình.

Vận dụng

Câu 7. Một mẻ thu được

38

gam sản phẩm thô có độ tinh khiết

95\%

. Tính khối lượng tạp chất lẫn trong sản phẩm.

Nhận biết

Câu 8. Quy trình thiết kế một thí nghiệm vô cơ gồm mấy bước chính?

Thông hiểu

Câu 9. Theo lí thuyết một mẻ điều chế cho

25

gam sản phẩm, thực tế thu được

22

gam. Tính hiệu suất của quy trình.

Vận dụng

Câu 10. Một mẻ thu được

24

gam sản phẩm thô có độ tinh khiết

90\%

. Tính khối lượng chất chính thực sự thu được.

Nhận biết

Câu 11. Quá trình xi măng đông cứng khi trộn với nước thực chất là

A phản ứng thuỷ hoá tạo các tinh thể ngậm nước đan xen nhau

B phản ứng của xi măng với khí

\text{CO}_2

C xi măng tan vào nước rồi kết tinh lại

D nước bay hơi hết làm xi măng khô lại

Thông hiểu

Câu 12. Nung đất sét thường trộn với cát ở nhiệt độ

900 - 1000\ ^\circ\text{C}

thu được sản phẩm gốm nào?

A thuỷ tinh

B sành

C sứ

D gạch ngói

Vận dụng

Câu 13. Một nhà máy sản xuất

5

tấn xi măng chứa

5\%

thạch cao. Khối lượng thạch cao cần dùng là

A

0{,}5\,\text{tấn}

B

0{,}25\,\text{tấn}

C

4{,}75\,\text{tấn}

D

5\,\text{tấn}

Vận dụng cao

Câu 14. Một xưởng pilot so bốn công thức phối liệu clinker. Ba dòng nguyên liệu: đá vôi ẩm, đất sét ẩm và bụi lò thu hồi từ chính lò nung. Bảng dưới ghi thành phần theo khối lượng khô, độ ẩm và khối lượng mỗi bao ướt.

Dòng nguyên liệu	$CaCO_3$ (%)	$CaO$ (%)	$SiO_2$ (%)	$Al_2O_3$ (%)	Chất trơ (%)	Độ ẩm (%)	Khối lượng mỗi bao ướt (kg)
Đá vôi	$85$	$0$	$4$	$4$	$7$	$8$	$180$
Đất sét	$0$	$0$	$54$	$22$	$24$	$18$	$220$
Bụi lò	$0$	$43$	$13$	$6$	$38$	$2$	$260$

Điều quan trọng về bụi lò. Bụi lò đã đi qua lò một lần nên phần calcium của nó đã ở dạng

CaO

; trong bảng, phần

CaCO_3

của bụi lò bằng

0

và các oxide của nó giữ nguyên dạng đã ghi, không được quy ngược thành

CaCO_3

.
Trong lò.

CaCO_3 \to CaO + CO_2 \uparrow

với độ chuyển hoá

x = 0{,}91

. Phần

CaCO_3

chưa phân huỷ vẫn nằm nguyên dạng trong clinker; mọi oxide và chất trơ khác không bay hơi. Khối lượng mol:

CaCO_3

100

,

CaO

56

,

CO_2

44

g/mol.

Công thức	Số bao đá vôi	Số bao đất sét	Số bao bụi lò
$A$	$10$	$2$	$6$
$B$	$8$	$1$	$2$
$C$	$8$	$1$	$4$
$D$	$9$	$2$	$1$

Năng lượng và phát thải.

E = 3{,}4 \times m_{nuoc} + 3{,}7 \times m_{kho,tong}

(MJ, khối lượng tính bằng kg), trong đó

m_{kho,tong}

là toàn bộ chất khô của cả ba dòng. Nhiên liệu phát thải

0{,}097

kg

CO_2

mỗi MJ, và tổng phát thải là

CO_2

nung cộng

CO_2

nhiên liệu.
Bốn cổng phải đạt đồng thời. Tỉ số khối lượng

m_{CaO}/m_{SiO_2}

trong clinker nằm trong

[2{,}49;\ 3{,}76]

; phần khối lượng

Al_2O_3

trên toàn clinker nằm trong

[5{,}2\%;\ 10{,}6\%]

; khối lượng clinker ít nhất

1545

kg; tổng

CO_2

không quá

1710

kg.
Quy tắc xếp hạng, chỉ áp sau khi đã lọc hết bốn cổng. Ưu tiên công thức dùng ít nguyên liệu nguyên sinh khô nhất, tức tổng chất khô của đá vôi và đất sét — bụi lò không tính vào đây vì nó là dòng thu hồi. Nếu hoà thì chọn công thức có tổng

CO_2

nhỏ hơn.
Hỏi: nên chọn công thức nào?

A Công thức

B

B Công thức

C

C Công thức

A

D Công thức

D

Vận dụng

Câu 15. Một nhà máy sản xuất

2

tấn xi măng chứa

3\%

thạch cao và

2

tấn thuỷ tinh thường; xét thêm thuỷ tinh thạch anh và sản phẩm gốm sành.

a) Thuỷ tinh thạch anh được dùng để làm ống đèn tử ngoại vì chịu nhiệt rất tốt.

b) Thêm

\text{CoO}

khi nấu sẽ cho thuỷ tinh màu xanh lam.

c) Khối lượng thạch cao cần dùng bằng

1{,}94

tấn.

d) Khối lượng clinker cần dùng bằng

1{,}94

tấn.

Vận dụng cao

Câu 16. Một xưởng pilot so bốn công thức phối liệu clinker. Ba dòng nguyên liệu: đá vôi ẩm, đất sét ẩm và bụi lò thu hồi từ chính lò nung. Bảng dưới ghi thành phần theo khối lượng khô, độ ẩm và khối lượng mỗi bao ướt.

Dòng nguyên liệu	$CaCO_3$ (%)	$CaO$ (%)	$SiO_2$ (%)	$Al_2O_3$ (%)	Chất trơ (%)	Độ ẩm (%)	Khối lượng mỗi bao ướt (kg)
Đá vôi	$85$	$0$	$3$	$4$	$8$	$5$	$300$
Đất sét	$3$	$0$	$52$	$21$	$24$	$15$	$220$
Bụi lò	$0$	$40$	$13$	$6$	$41$	$2$	$190$

Điều quan trọng về bụi lò. Bụi lò đã đi qua lò một lần nên phần calcium của nó đã ở dạng

CaO

; trong bảng, phần

CaCO_3

của bụi lò bằng

0

và các oxide của nó giữ nguyên dạng đã ghi, không được quy ngược thành

CaCO_3

.
Trong lò.

CaCO_3 \to CaO + CO_2 \uparrow

với độ chuyển hoá

x = 0{,}92

. Phần

CaCO_3

chưa phân huỷ vẫn nằm nguyên dạng trong clinker; mọi oxide và chất trơ khác không bay hơi. Khối lượng mol:

CaCO_3

100

,

CaO

56

,

CO_2

44

g/mol.

Công thức	Số bao đá vôi	Số bao đất sét	Số bao bụi lò
$A$	$8$	$3$	$1$
$B$	$7$	$2$	$4$
$C$	$7$	$2$	$2$
$D$	$9$	$3$	$6$

Năng lượng và phát thải.

E = 3{,}4 \times m_{nuoc} + 3{,}5 \times m_{kho,tong}

(MJ, khối lượng tính bằng kg), trong đó

m_{kho,tong}

là toàn bộ chất khô của cả ba dòng. Nhiên liệu phát thải

0{,}094

kg

CO_2

mỗi MJ, và tổng phát thải là

CO_2

nung cộng

CO_2

nhiên liệu.
Bốn cổng phải đạt đồng thời. Tỉ số khối lượng

m_{CaO}/m_{SiO_2}

trong clinker nằm trong

[2{,}70;\ 3{,}73]

; phần khối lượng

Al_2O_3

trên toàn clinker nằm trong

[3{,}7\%;\ 11{,}0\%]

; khối lượng clinker ít nhất

2030

kg; tổng

CO_2

không quá

2195

kg.
Quy tắc xếp hạng, chỉ áp sau khi đã lọc hết bốn cổng. Ưu tiên công thức dùng ít nguyên liệu nguyên sinh khô nhất, tức tổng chất khô của đá vôi và đất sét — bụi lò không tính vào đây vì nó là dòng thu hồi. Nếu hoà thì chọn công thức có tổng

CO_2

nhỏ hơn.

a) Trong công thức

B

, khối lượng khô của đá vôi là

2100{,}0

kg.

b) Phần

CaO

trong bụi lò giữ nguyên dạng, không nung lại, nên nó không sinh thêm

CO_2

nào.

c) Năng lượng sấy – nung của công thức

B

là

11531

MJ.

d) Công thức nên chọn là

B

.

Nhận biết

Câu 17. Thành phần gần đúng của thuỷ tinh thường (

\text{Na}_2\text{O} \cdot \text{CaO} \cdot 6\text{SiO}_2

) gồm mấy loại oxide?

Thông hiểu

Câu 18. Một nhà máy sản xuất

10

tấn xi măng chứa

3\%

thạch cao. Tính khối lượng thạch cao cần dùng.

Vận dụng

Câu 19. Một nhà máy sản xuất

9

tấn xi măng chứa

5\%

thạch cao. Tính khối lượng clinker cần dùng.

Vận dụng cao

Câu 20. Một xưởng pilot so bốn công thức phối liệu clinker. Ba dòng nguyên liệu: đá vôi ẩm, đất sét ẩm và bụi lò thu hồi từ chính lò nung. Bảng dưới ghi thành phần theo khối lượng khô, độ ẩm và khối lượng mỗi bao ướt.

Dòng nguyên liệu	$CaCO_3$ (%)	$CaO$ (%)	$SiO_2$ (%)	$Al_2O_3$ (%)	Chất trơ (%)	Độ ẩm (%)	Khối lượng mỗi bao ướt (kg)
Đá vôi	$87$	$0$	$4$	$4$	$5$	$4$	$170$
Đất sét	$0$	$0$	$57$	$19$	$24$	$16$	$170$
Bụi lò	$0$	$50$	$15$	$6$	$29$	$3$	$220$

Điều quan trọng về bụi lò. Bụi lò đã đi qua lò một lần nên phần calcium của nó đã ở dạng

CaO

; trong bảng, phần

CaCO_3

của bụi lò bằng

0

và các oxide của nó giữ nguyên dạng đã ghi, không được quy ngược thành

CaCO_3

.
Trong lò.

CaCO_3 \to CaO + CO_2 \uparrow

với độ chuyển hoá

x = 0{,}94

. Phần

CaCO_3

chưa phân huỷ vẫn nằm nguyên dạng trong clinker; mọi oxide và chất trơ khác không bay hơi. Khối lượng mol:

CaCO_3

100

,

CaO

56

,

CO_2

44

g/mol.

Công thức	Số bao đá vôi	Số bao đất sét	Số bao bụi lò
$A$	$11$	$3$	$3$
$B$	$9$	$2$	$1$
$C$	$9$	$2$	$2$
$D$	$11$	$3$	$1$

Năng lượng và phát thải.

E = 3{,}0 \times m_{nuoc} + 3{,}7 \times m_{kho,tong}

(MJ, khối lượng tính bằng kg), trong đó

m_{kho,tong}

là toàn bộ chất khô của cả ba dòng. Nhiên liệu phát thải

0{,}090

kg

CO_2

mỗi MJ, và tổng phát thải là

CO_2

nung cộng

CO_2

nhiên liệu.
Bốn cổng phải đạt đồng thời. Tỉ số khối lượng

m_{CaO}/m_{SiO_2}

trong clinker nằm trong

[2{,}06;\ 3{,}16]

; phần khối lượng

Al_2O_3

trên toàn clinker nằm trong

[6{,}4\%;\ 10{,}7\%]

; khối lượng clinker ít nhất

1420

kg; tổng

CO_2

không quá

1590

kg.
Quy tắc xếp hạng, chỉ áp sau khi đã lọc hết bốn cổng. Ưu tiên công thức dùng ít nguyên liệu nguyên sinh khô nhất, tức tổng chất khô của đá vôi và đất sét — bụi lò không tính vào đây vì nó là dòng thu hồi. Nếu hoà thì chọn công thức có tổng

CO_2

nhỏ hơn.
Hỏi: công thức được chọn phát thải tổng cộng bao nhiêu kg

CO_2

? (làm tròn đến hàng đơn vị).

Nhận biết

Câu 21. Thành phần gần đúng của thuỷ tinh thường (

\text{Na}_2\text{O} \cdot \text{CaO} \cdot 6\text{SiO}_2

) gồm mấy loại oxide?

Thông hiểu

Câu 22. Một nhà máy sản xuất

7

tấn xi măng chứa

5\%

thạch cao. Tính khối lượng thạch cao cần dùng.

Vận dụng

Câu 23. Sản xuất

5

tấn thuỷ tinh thường chứa

75{,}3\%

\text{SiO}_2

theo khối lượng. Tính khối lượng

\text{SiO}_2

có trong lượng thuỷ tinh ấy.

Vận dụng cao

Câu 24. Một xưởng pilot so bốn công thức phối liệu clinker. Ba dòng nguyên liệu: đá vôi ẩm, đất sét ẩm và bụi lò thu hồi từ chính lò nung. Bảng dưới ghi thành phần theo khối lượng khô, độ ẩm và khối lượng mỗi bao ướt.

Dòng nguyên liệu	$CaCO_3$ (%)	$CaO$ (%)	$SiO_2$ (%)	$Al_2O_3$ (%)	Chất trơ (%)	Độ ẩm (%)	Khối lượng mỗi bao ướt (kg)
Đá vôi	$86$	$0$	$2$	$2$	$10$	$10$	$290$
Đất sét	$4$	$0$	$59$	$16$	$21$	$11$	$250$
Bụi lò	$0$	$47$	$11$	$5$	$37$	$2$	$220$

Điều quan trọng về bụi lò. Bụi lò đã đi qua lò một lần nên phần calcium của nó đã ở dạng

CaO

; trong bảng, phần

CaCO_3

của bụi lò bằng

0

và các oxide của nó giữ nguyên dạng đã ghi, không được quy ngược thành

CaCO_3

.
Trong lò.

CaCO_3 \to CaO + CO_2 \uparrow

với độ chuyển hoá

x = 0{,}88

. Phần

CaCO_3

chưa phân huỷ vẫn nằm nguyên dạng trong clinker; mọi oxide và chất trơ khác không bay hơi. Khối lượng mol:

CaCO_3

100

,

CaO

56

,

CO_2

44

g/mol.

Công thức	Số bao đá vôi	Số bao đất sét	Số bao bụi lò
$A$	$9$	$2$	$1$
$B$	$7$	$2$	$2$
$C$	$9$	$3$	$6$
$D$	$7$	$2$	$4$

Năng lượng và phát thải.

E = 3{,}3 \times m_{nuoc} + 3{,}6 \times m_{kho,tong}

(MJ, khối lượng tính bằng kg), trong đó

m_{kho,tong}

là toàn bộ chất khô của cả ba dòng. Nhiên liệu phát thải

0{,}088

kg

CO_2

mỗi MJ, và tổng phát thải là

CO_2

nung cộng

CO_2

nhiên liệu.
Bốn cổng phải đạt đồng thời. Tỉ số khối lượng

m_{CaO}/m_{SiO_2}

trong clinker nằm trong

[1{,}86;\ 4{,}15]

; phần khối lượng

Al_2O_3

trên toàn clinker nằm trong

[2{,}4\%;\ 8{,}4\%]

; khối lượng clinker ít nhất

2050

kg; tổng

CO_2

không quá

2170

kg.
Quy tắc xếp hạng, chỉ áp sau khi đã lọc hết bốn cổng. Ưu tiên công thức dùng ít nguyên liệu nguyên sinh khô nhất, tức tổng chất khô của đá vôi và đất sét — bụi lò không tính vào đây vì nó là dòng thu hồi. Nếu hoà thì chọn công thức có tổng

CO_2

nhỏ hơn.
Viết báo cáo kiểm toán, trình bày đủ năm việc. Một: quy khối lượng ướt về khô cho từng dòng và tách thành phần, nhớ rằng oxide trong bụi lò không bị phân huỷ lần nữa. Hai: với từng công thức, cân bằng phần

CaCO_3

đã phản ứng và phần còn dư, suy

CaO

,

CO_2

nung và khối lượng clinker. Ba: tính tỉ số

CaO/SiO_2

, phần

Al_2O_3

và sản lượng, rồi lọc đủ các cổng. Bốn: tính

E

trên toàn bộ chất khô, ra tổng

CO_2

, và xếp hạng theo nguyên liệu nguyên sinh khô rồi tới

CO_2

. Năm: kiểm bảo toàn khối lượng qua ranh giới nung và nói rõ bằng số việc tái dùng bụi lò và độ ẩm đã tác động thế nào.

Thông hiểu

Câu 25. Để thu hồi nhôm từ vỏ lon nước ngọt đã dùng, người ta

A Nhúng lá đồng sạch vào dung dịch, bạc bám lên lá đồng rồi cạo lấy

B Cho bột sắt vào khuấy đều, lọc lấy chất rắn màu đỏ rồi rửa và sấy khô

C Rửa sạch, cắt nhỏ, nấu chảy ở khoảng

660\ ^\circ\text{C}

, hớt xỉ rồi đúc thành thỏi

D Tháo vỏ, làm sạch phần hồ điện li, nấu chảy ở khoảng

420\ ^\circ\text{C}

Nhận biết

Câu 26. Cho lá đồng vào dung dịch

\text{AgNO}_3

thì một mol đồng đẩy được

A hai mol bạc

B bốn mol bạc

C nửa mol bạc

D một mol bạc

Vận dụng

Câu 27. Cho

58{,}5

gam kẽm vào dung dịch

\text{CuSO}_4

dư. Khối lượng đồng thu được theo lí thuyết là

A

0{,}9\,\text{gam}

B

57{,}6\,\text{gam}

C

115{,}2\,\text{gam}

D

58{,}5\,\text{gam}

Vận dụng

Câu 28. Cho

56

gam sắt vào dung dịch

\text{CuSO}_4

dư với hiệu suất thu hồi

90\%

; xét thêm cách thu hồi kẽm từ vỏ pin khô đã hết điện.

a) Hiệu suất thu hồi được tính bằng khối lượng lí thuyết chia khối lượng thực tế rồi nhân

100\%

.

b) Để thu hồi kẽm từ vỏ pin khô đã hết điện, người ta cho bột sắt vào khuấy đều, lọc lấy chất rắn màu đỏ rồi rửa và sấy khô.

c) Khối lượng đồng thu được theo lí thuyết bằng

64

gam.

d) Khi nấu chảy vỏ lon nhôm, lớp xỉ nổi trên bề mặt là nhôm oxide và tạp chất, phải hớt bỏ.

Vận dụng cao

Câu 29. Một xưởng thu hồi kim loại chạy hai giai đoạn nối nhau.
Giai đoạn một. Nhúng một tấm

Cu

vào dung dịch

Ag^+

:

Cu + 2Ag^+ \rightarrow Cu^{2+} + 2Ag

. Toàn bộ

Ag

tạo thành đều bám lên tấm;

Ag^+

có thể còn dư. Lấy tấm ra, rửa và sấy khô rồi cân.
Sau khi đã tách tấm, thêm dư chloride để kết tủa định lượng toàn bộ

Ag^+

còn lại thành

AgCl

rồi lọc bỏ. Bước này không làm mất hay biến đổi

Cu^{2+}

, và

AgCl

không được tính là bạc kim loại thu được.
Giai đoạn hai. Dịch lọc chứa

Cu^{2+}

được gộp với một leachate

Cu^{2+}

khác, rồi cho bột

Fe

vào:

Fe + Cu^{2+} \rightarrow Fe^{2+} + Cu

.

Đại lượng	Giá trị
Mol $Ag^+$ trong dung dịch ban đầu	$0{,}4085$ mol
Độ tăng khối lượng khô của tấm $Cu$ sau giai đoạn một	$24{,}03$ g
Mol $Cu^{2+}$ của leachate thứ hai	$0{,}2158$ mol
Khối lượng bột $Fe$ thương phẩm	$80{,}47$ g
Độ tinh khiết của bột $Fe$	$95{,}4\%$
Phần $Fe$ tinh khiết thật sự tham gia phản ứng	$85{,}9\%$

Cho

Ag = 108

,

Cu = 64

,

Fe = 56

. Các pha được tách hoàn toàn. Đồng thu hồi ròng từ hai dòng thải được định nghĩa là đồng kết tủa ở giai đoạn hai trừ đồng kim loại mà chính xưởng đã hi sinh ở giai đoạn một.
Xét các mệnh đề sau.

a) Lượng

Ag^+

còn dư, tức phần bị kết tủa thành

AgCl

rồi lọc bỏ, bằng

0{,}40850

mol; phần này không tính vào bạc thu được.

b) Số mol

Cu

đã tan ở giai đoạn một bằng

0{,}15809

mol.

c) Tổng

Cu^{2+}

đi vào giai đoạn hai bằng

0{,}37389

mol.

d) Ở giai đoạn hai, chất giới hạn là bột

Fe

.

Thông hiểu

Câu 30. Cho

26

gam kẽm vào dung dịch

\text{AgNO}_3

dư. Tính số mol bạc thu được theo lí thuyết.

Vận dụng

Câu 31. Cho

5{,}6

gam sắt vào dung dịch

\text{CuSO}_4

dư, hiệu suất thu hồi

80\%

. Tính khối lượng đồng thực tế thu được.

Thông hiểu

Câu 32. Cho

78

gam kẽm vào dung dịch

\text{CuSO}_4

dư. Tính số mol đồng thu được theo lí thuyết.

Vận dụng

Câu 33. Cho

58{,}5

gam kẽm vào dung dịch

\text{CuSO}_4

dư. Tính khối lượng đồng thu được theo lí thuyết.

Vận dụng cao

Câu 34. Một xưởng thu hồi kim loại chạy hai giai đoạn nối nhau.
Giai đoạn một. Nhúng một tấm

Cu

vào dung dịch

Ag^+

:

Cu + 2Ag^+ \rightarrow Cu^{2+} + 2Ag

. Toàn bộ

Ag

tạo thành đều bám lên tấm;

Ag^+

có thể còn dư. Lấy tấm ra, rửa và sấy khô rồi cân.
Sau khi đã tách tấm, thêm dư chloride để kết tủa định lượng toàn bộ

Ag^+

còn lại thành

AgCl

rồi lọc bỏ. Bước này không làm mất hay biến đổi

Cu^{2+}

, và

AgCl

không được tính là bạc kim loại thu được.
Giai đoạn hai. Dịch lọc chứa

Cu^{2+}

được gộp với một leachate

Cu^{2+}

khác, rồi cho bột

Fe

vào:

Fe + Cu^{2+} \rightarrow Fe^{2+} + Cu

.

Đại lượng	Giá trị
Mol $Ag^+$ trong dung dịch ban đầu	$0{,}4628$ mol
Độ tăng khối lượng khô của tấm $Cu$ sau giai đoạn một	$14{,}79$ g
Mol $Cu^{2+}$ của leachate thứ hai	$0{,}2960$ mol
Khối lượng bột $Fe$ thương phẩm	$17{,}15$ g
Độ tinh khiết của bột $Fe$	$88{,}1\%$
Phần $Fe$ tinh khiết thật sự tham gia phản ứng	$83{,}7\%$

Cho

Ag = 108

,

Cu = 64

,

Fe = 56

. Các pha được tách hoàn toàn. Đồng thu hồi ròng từ hai dòng thải được định nghĩa là đồng kết tủa ở giai đoạn hai trừ đồng kim loại mà chính xưởng đã hi sinh ở giai đoạn một.
Dựa vào số liệu trên, trả lời các câu hỏi sau; mỗi câu nêu rõ phép tính đã dùng.

Nhận biết

Câu 35. Loại phản ứng nào có hiệu suất nguyên tử đạt

100\%

?

A phản ứng trao đổi ion

B phản ứng thế

C phản ứng cộng và phản ứng tổng hợp

D phản ứng phân huỷ

Thông hiểu

Câu 36. Vì sao khi làm thí nghiệm phải thu gom chất thải nguy hại vào bình chứa riêng?

A Vì kim loại nặng và dung môi độc không được xả vào hệ thống nước thải

B Vì hơi độc bị hút ra ngoài thay vì lan khắp phòng thí nghiệm

C Vì chất lỏng đang đun có thể sôi bắn vào mắt

D Vì quá trình hoà tan toả nhiệt rất mạnh, đổ nước vào acid sẽ làm bắn acid ra ngoài

Vận dụng

Câu 37. Hiệu suất nguyên tử của phản ứng

\text{CaCO}_3 \xrightarrow{t^\circ} \text{CaO} + \text{CO}_2

là

A

44\,\%

B

112\,\%

C

178{,}6\,\%

D

56\,\%

Vận dụng cao

Câu 38. Một xưởng cần chọn cách tổng hợp một chất rắn có

M = 158

g/mol. Hai lối

P

và

Q

đều gồm ba bước nối tiếp trên cùng dòng mol: sản phẩm của bước trước là chất đầu của bước sau, nên hiệu suất toàn chuỗi là tích ba hiệu suất, không phải trung bình.

Lối	Chất đầu (mol)	$M$ chất đầu (g/mol)	Hiệu suất bước $1$ (%)	Hiệu suất bước $2$ (%)	Hiệu suất bước $3$ (%)	Thuốc thử khác (g)	Dung môi (g)	Năng lượng mỗi mẻ (MJ)	Nhiệt độ bước nóng nhất ( $^\circ C$ )
$P$	$1{,}15$	$138$	$73$	$79$	$72$	$310$	$610$	$20{,}5$	$60$
$Q$	$0{,}90$	$138$	$81$	$85$	$83$	$160$	$550$	$17{,}3$	$105$

Ranh giới tính chất thải. Mọi dòng đi vào hệ đều tính: chất đầu, thuốc thử khác và dung môi. Chất thải là phần còn lại sau khi trừ sản phẩm tinh khiết và dòng dung môi thu hồi được (nếu có). Hệ số chất thải

E = m_{thai}/m_{san\ pham}

, và năng lượng riêng tính bằng MJ trên mỗi kilogram sản phẩm. Mỗi dòng vật chất chỉ được đếm đúng một lần.
Một cải tiến khả dĩ, áp được cho cả hai lối. Lắp thêm cột chưng thu hồi dung môi: thu lại

84\%

khối lượng dung môi, nhưng tốn thêm

2{,}3

MJ mỗi mẻ và làm hiệu suất bước $3$ giảm

3

điểm phần trăm. Cải tiến không đụng tới nhiệt độ của bất kì bước nào. Bản có cải tiến ghi là

P'

và

Q'

.
Bảng nguy cơ và quy tắc bắt buộc. Dung môi của cả hai lối đều mang mã

F

(dễ cháy). Quy tắc an toàn của xưởng: không được đun chất mang mã $F$ tới $65\ ^\circ C$ hoặc cao hơn. Đây là cổng cứng: vi phạm an toàn không được bù bằng sản lượng hay bằng chỉ số môi trường.
Ba ngưỡng còn lại. Mỗi mẻ phải cho ít nhất

56

g sản phẩm; hệ số chất thải không quá

8{,}75

; năng lượng riêng không quá

328{,}1

MJ/kg sản phẩm.
Quy tắc ưu tiên. Trong các phương án qua đủ cổng, chọn phương án có hệ số chất thải nhỏ nhất; nếu hoà thì chọn phương án tốn ít năng lượng riêng hơn.
Hỏi: nên chọn phương án nào?

A Phương án

P

B Phương án

Q'

C Phương án

P'

D Phương án

Q

Vận dụng cao

Câu 39. Một xưởng cần chọn cách tổng hợp một chất rắn có

M = 132

g/mol. Hai lối

P

và

Q

đều gồm ba bước nối tiếp trên cùng dòng mol: sản phẩm của bước trước là chất đầu của bước sau, nên hiệu suất toàn chuỗi là tích ba hiệu suất, không phải trung bình.

Lối	Chất đầu (mol)	$M$ chất đầu (g/mol)	Hiệu suất bước $1$ (%)	Hiệu suất bước $2$ (%)	Hiệu suất bước $3$ (%)	Thuốc thử khác (g)	Dung môi (g)	Năng lượng mỗi mẻ (MJ)	Nhiệt độ bước nóng nhất ( $^\circ C$ )
$P$	$1{,}05$	$106$	$89$	$92$	$81$	$400$	$330$	$27{,}3$	$130$
$Q$	$0{,}85$	$138$	$88$	$84$	$89$	$355$	$830$	$22{,}6$	$75$

Ranh giới tính chất thải. Mọi dòng đi vào hệ đều tính: chất đầu, thuốc thử khác và dung môi. Chất thải là phần còn lại sau khi trừ sản phẩm tinh khiết và dòng dung môi thu hồi được (nếu có). Hệ số chất thải

E = m_{thai}/m_{san\ pham}

, và năng lượng riêng tính bằng MJ trên mỗi kilogram sản phẩm. Mỗi dòng vật chất chỉ được đếm đúng một lần.
Một cải tiến khả dĩ, áp được cho cả hai lối. Lắp thêm cột chưng thu hồi dung môi: thu lại

71\%

khối lượng dung môi, nhưng tốn thêm

1{,}1

MJ mỗi mẻ và làm hiệu suất bước $3$ giảm

5

điểm phần trăm. Cải tiến không đụng tới nhiệt độ của bất kì bước nào. Bản có cải tiến ghi là

P'

và

Q'

.
Bảng nguy cơ và quy tắc bắt buộc. Dung môi của cả hai lối đều mang mã

F

(dễ cháy). Quy tắc an toàn của xưởng: không được đun chất mang mã $F$ tới $80\ ^\circ C$ hoặc cao hơn. Đây là cổng cứng: vi phạm an toàn không được bù bằng sản lượng hay bằng chỉ số môi trường.
Ba ngưỡng còn lại. Mỗi mẻ phải cho ít nhất

48

g sản phẩm; hệ số chất thải không quá

21{,}48

; năng lượng riêng không quá

336{,}0

MJ/kg sản phẩm.
Quy tắc ưu tiên. Trong các phương án qua đủ cổng, chọn phương án có hệ số chất thải nhỏ nhất; nếu hoà thì chọn phương án tốn ít năng lượng riêng hơn.

a) Hiệu suất toàn chuỗi của phương án

Q'

là

62{,}1\%

.

b) Năng lượng riêng của phương án

Q'

là

0{,}3

MJ/kg sản phẩm.

c) Dung môi thu hồi được vẫn phải tính vào chất thải, vì nó đã đi qua hệ một lần.

d) Cải tiến làm giảm cả hệ số chất thải lẫn năng lượng riêng.

Vận dụng

Câu 40. Xét phản ứng

\text{CH}_4 + \text{Cl}_2 \xrightarrow{as} \text{CH}_3\text{Cl} + \text{HCl}

dùng để sản xuất

0{,}2

mol

\text{CH}_3\text{Cl}

; xét thêm kí hiệu cảnh báo hình ngọn lửa.

a) Kí hiệu hình ngọn lửa cảnh báo chất rất độc.

b) Phải đeo kính bảo hộ khi đun nóng ống nghiệm vì phần thừa có thể đã lẫn tạp chất, đổ lại sẽ làm hỏng cả lọ.

c) Hiệu suất nguyên tử cho biết tỉ lệ khối lượng chất đầu đi vào sản phẩm mong muốn.

d) Tổng khối lượng chất không đi vào sản phẩm chính bằng

7{,}3

gam.

Nhận biết

Câu 41. Phản ứng cộng có hiệu suất nguyên tử bằng bao nhiêu phần trăm?

Thông hiểu

Câu 42. Tính hiệu suất nguyên tử của phản ứng

\text{CH}_2{=}\text{CH}_2 + \text{Br}_2 \rightarrow \text{C}_2\text{H}_4\text{Br}_2

.

Vận dụng

Câu 43. Theo phản ứng

\text{Zn} + 2\text{HCl} \rightarrow \text{ZnCl}_2 + \text{H}_2

, mỗi mol

\text{ZnCl}_2

sinh ra bao nhiêu gam chất không đi vào sản phẩm chính?

Vận dụng cao

Câu 44. Một xưởng cần chọn cách tổng hợp một chất rắn có

M = 174

g/mol. Hai lối

P

và

Q

đều gồm ba bước nối tiếp trên cùng dòng mol: sản phẩm của bước trước là chất đầu của bước sau, nên hiệu suất toàn chuỗi là tích ba hiệu suất, không phải trung bình.

Lối	Chất đầu (mol)	$M$ chất đầu (g/mol)	Hiệu suất bước $1$ (%)	Hiệu suất bước $2$ (%)	Hiệu suất bước $3$ (%)	Thuốc thử khác (g)	Dung môi (g)	Năng lượng mỗi mẻ (MJ)	Nhiệt độ bước nóng nhất ( $^\circ C$ )
$P$	$0{,}80$	$98$	$77$	$83$	$94$	$95$	$560$	$27{,}3$	$85$
$Q$	$0{,}95$	$98$	$89$	$87$	$71$	$260$	$560$	$11{,}7$	$60$

Ranh giới tính chất thải. Mọi dòng đi vào hệ đều tính: chất đầu, thuốc thử khác và dung môi. Chất thải là phần còn lại sau khi trừ sản phẩm tinh khiết và dòng dung môi thu hồi được (nếu có). Hệ số chất thải

E = m_{thai}/m_{san\ pham}

, và năng lượng riêng tính bằng MJ trên mỗi kilogram sản phẩm. Mỗi dòng vật chất chỉ được đếm đúng một lần.
Một cải tiến khả dĩ, áp được cho cả hai lối. Lắp thêm cột chưng thu hồi dung môi: thu lại

67\%

khối lượng dung môi, nhưng tốn thêm

1{,}9

MJ mỗi mẻ và làm hiệu suất bước $3$ giảm

6

điểm phần trăm. Cải tiến không đụng tới nhiệt độ của bất kì bước nào. Bản có cải tiến ghi là

P'

và

Q'

.
Bảng nguy cơ và quy tắc bắt buộc. Dung môi của cả hai lối đều mang mã

F

(dễ cháy). Quy tắc an toàn của xưởng: không được đun chất mang mã $F$ tới $70\ ^\circ C$ hoặc cao hơn. Đây là cổng cứng: vi phạm an toàn không được bù bằng sản lượng hay bằng chỉ số môi trường.
Ba ngưỡng còn lại. Mỗi mẻ phải cho ít nhất

61

g sản phẩm; hệ số chất thải không quá

7{,}20

; năng lượng riêng không quá

399{,}3

MJ/kg sản phẩm.
Quy tắc ưu tiên. Trong các phương án qua đủ cổng, chọn phương án có hệ số chất thải nhỏ nhất; nếu hoà thì chọn phương án tốn ít năng lượng riêng hơn.
Hỏi: phương án được chọn có hệ số chất thải bằng bao nhiêu? (làm tròn đến hàng phần mười).

Nhận biết

Câu 45. Phản ứng cộng có hiệu suất nguyên tử bằng bao nhiêu phần trăm?

Thông hiểu

Câu 46. Tính hiệu suất nguyên tử của phản ứng

\text{CaCO}_3 \xrightarrow{t^\circ} \text{CaO} + \text{CO}_2

.

Vận dụng

Câu 47. Theo phản ứng

\text{Zn} + 2\text{HCl} \rightarrow \text{ZnCl}_2 + \text{H}_2

, mỗi mol

\text{ZnCl}_2

sinh ra bao nhiêu gam chất không đi vào sản phẩm chính?

Vận dụng cao

Câu 48. Một xưởng cần chọn cách tổng hợp một chất rắn có

M = 190

g/mol. Hai lối

P

và

Q

đều gồm ba bước nối tiếp trên cùng dòng mol: sản phẩm của bước trước là chất đầu của bước sau, nên hiệu suất toàn chuỗi là tích ba hiệu suất, không phải trung bình.

Lối	Chất đầu (mol)	$M$ chất đầu (g/mol)	Hiệu suất bước $1$ (%)	Hiệu suất bước $2$ (%)	Hiệu suất bước $3$ (%)	Thuốc thử khác (g)	Dung môi (g)	Năng lượng mỗi mẻ (MJ)	Nhiệt độ bước nóng nhất ( $^\circ C$ )
$P$	$0{,}60$	$98$	$81$	$81$	$71$	$85$	$350$	$28{,}1$	$120$
$Q$	$0{,}55$	$106$	$81$	$88$	$79$	$150$	$600$	$14{,}2$	$50$

Ranh giới tính chất thải. Mọi dòng đi vào hệ đều tính: chất đầu, thuốc thử khác và dung môi. Chất thải là phần còn lại sau khi trừ sản phẩm tinh khiết và dòng dung môi thu hồi được (nếu có). Hệ số chất thải

E = m_{thai}/m_{san\ pham}

, và năng lượng riêng tính bằng MJ trên mỗi kilogram sản phẩm. Mỗi dòng vật chất chỉ được đếm đúng một lần.
Một cải tiến khả dĩ, áp được cho cả hai lối. Lắp thêm cột chưng thu hồi dung môi: thu lại

79\%

khối lượng dung môi, nhưng tốn thêm

2{,}1

MJ mỗi mẻ và làm hiệu suất bước $3$ giảm

8

điểm phần trăm. Cải tiến không đụng tới nhiệt độ của bất kì bước nào. Bản có cải tiến ghi là

P'

và

Q'

.
Bảng nguy cơ và quy tắc bắt buộc. Dung môi của cả hai lối đều mang mã

F

(dễ cháy). Quy tắc an toàn của xưởng: không được đun chất mang mã $F$ tới $55\ ^\circ C$ hoặc cao hơn. Đây là cổng cứng: vi phạm an toàn không được bù bằng sản lượng hay bằng chỉ số môi trường.
Ba ngưỡng còn lại. Mỗi mẻ phải cho ít nhất

15

g sản phẩm; hệ số chất thải không quá

5{,}42

; năng lượng riêng không quá

676{,}8

MJ/kg sản phẩm.
Quy tắc ưu tiên. Trong các phương án qua đủ cổng, chọn phương án có hệ số chất thải nhỏ nhất; nếu hoà thì chọn phương án tốn ít năng lượng riêng hơn.
Viết bài thiết kế, trình bày đủ năm việc. Một: truyền mol sản phẩm qua ba bước nối tiếp của từng lối và tính sản lượng thực — nhân ba hiệu suất, không cộng rồi chia ba. Hai: lập ranh giới khối lượng cho từng phương án, tính hệ số chất thải và năng lượng riêng trên cùng một đơn vị sản phẩm. Ba: áp bảng nguy cơ như một cổng bắt buộc, nói rõ phương án nào vi phạm và vì sao cải tiến không gỡ được vi phạm ấy. Bốn: trong các phương án còn lại, dùng quy tắc ưu tiên để chọn, và định lượng cái giá phải trả của cải tiến. Năm: kiểm lại hiệu suất chuỗi nhỏ hơn

100\%

, chất thải không âm và khối lượng vào bằng sản phẩm cộng thu hồi cộng thải.

Vận dụng

Câu 49. Nấu chảy

36

gam

\text{SiO}_2

với soda vừa đủ. Khối lượng

\text{Na}_2\text{SiO}_3

thu được theo lí thuyết là

A

73{,}2\,\text{gam}

B

36\,\text{gam}

C

26{,}4\,\text{gam}

D

63{,}6\,\text{gam}

Nhận biết

Câu 50. Acid nào sau đây hoà tan được

\text{SiO}_2

?

A

\text{HCl}

B

\text{H}_2\text{SO}_4

loãng

C

\text{HNO}_3

D

\text{HF}

Thông hiểu

Câu 51. Phản ứng

\text{SiO}_2 + \text{Na}_2\text{CO}_3 \xrightarrow{t^\circ} \text{Na}_2\text{SiO}_3 + \text{CO}_2 \uparrow

có ý nghĩa gì?

A Dùng để khắc chữ và hoa văn lên thuỷ tinh

B Chứng tỏ silicic acid yếu hơn cả carbonic acid

C Là phản ứng chính khi nấu thuỷ tinh

D Cho thấy

\text{SiO}_2

tan được trong kiềm nóng chảy

Vận dụng

Câu 52. Nấu chảy

24

gam

\text{SiO}_2

với soda, hiệu suất

95\%

; xét thêm nguyên liệu fenspat và phản ứng

\text{SiO}_2 + 4\text{HF} \rightarrow \text{SiF}_4 \uparrow + 2\text{H}_2\text{O}

.

a) Nguyên liệu fenspat được dùng để làm men và chất kết dính trong gốm sứ.

b) Phản ứng

\text{SiO}_2 + 4\text{HF} \rightarrow \text{SiF}_4 \uparrow + 2\text{H}_2\text{O}

cho thấy

\text{SiO}_2

tan được trong kiềm nóng chảy.

c) Người ta cho soda vào cát khi nấu thuỷ tinh để hạ nhiệt độ nóng chảy của hỗn hợp.

d) Khối lượng

\text{Na}_2\text{SiO}_3

theo lí thuyết bằng

48{,}8

gam.

Vận dụng

Câu 53. Nấu chảy

18

gam

\text{SiO}_2

với soda vừa đủ. Tính khối lượng

\text{Na}_2\text{SiO}_3

thu được theo lí thuyết.

Thông hiểu

Câu 54. Nấu chảy

24

gam

\text{SiO}_2

với soda vừa đủ. Tính khối lượng soda

\text{Na}_2\text{CO}_3

cần dùng.

Thông hiểu

Câu 55. Nấu chảy

42

gam

\text{SiO}_2

với soda vừa đủ. Tính khối lượng soda

\text{Na}_2\text{CO}_3

cần dùng.

Vận dụng

Câu 56. Nấu chảy

48

gam

\text{SiO}_2

với soda vừa đủ. Tính khối lượng

\text{Na}_2\text{SiO}_3

thu được theo lí thuyết.

Nhận biết

Câu 57. Vì sao nước máy luôn được giữ một lượng clo dư nhỏ?

A để trung hoà độ cứng của nước

B để tiếp tục diệt khuẩn trên suốt đường ống dẫn tới hộ dân

C để làm nước trong hơn

D để nước có mùi dễ nhận biết

Thông hiểu

Câu 58. Trong xử lí nước, ozone (

\text{O}_3

) có vai trò

A khử trùng và để lại clo dư bảo vệ nước trên đường ống

B khử trùng rất mạnh mà không để lại mùi khó chịu

C keo tụ các hạt lơ lửng làm nước trong

D nâng pH của nước và hỗ trợ làm mềm nước

Vận dụng cao

Câu 59. Một dòng nước đi qua ba bậc: keo tụ, lắng, rồi hấp phụ. Chất ô nhiễm được theo dõi riêng ở bốn nơi: bùn keo tụ, dòng nước loại, phần bị vật liệu hấp phụ giữ lại, và nước sản phẩm.

Thông số vận hành	Giá trị
Lưu lượng nước vào	$820$ L/h
Thời gian một chu kì	$10$ h
Nồng độ chất ô nhiễm ở đầu vào	$12{,}6$ mg/L
Phần thể tích đi vào dòng nước loại sau lắng	$9\%$
Công suất hấp phụ của vật liệu	$41$ mg chất trên mỗi gam
Bước thay vật liệu (chỉ thay theo bội của bước này)	$50$ g
Chuẩn nồng độ của nước sản phẩm	$2{,}3$ mg/L
Giới hạn bùn khô mỗi chu kì	$225$ g

Bốn liều keo tụ được thử. Liều mạnh hơn kéo được nhiều chất ô nhiễm sang bùn hơn, nhưng cũng sinh thêm chất rắn hoá chất.

Liều keo tụ	Phần chất ô nhiễm chuyển sang bùn (%)	Chất rắn hoá chất sinh thêm (g)
$I$	$37$	$25$
$II$	$44$	$85$
$III$	$63$	$190$
$IV$	$53$	$160$

Quy ước tính toán. Sau keo tụ, phần chất ô nhiễm chuyển sang bùn được lấy ra khỏi dòng nước; phần còn lại vẫn tan trong nước đã lắng. Sau lắng, dòng nước loại mang đi đúng tỉ lệ thể tích ghi trong bảng, với cùng nồng độ chất tan như nước đã lắng; phần nước còn lại mới đi sang bậc hấp phụ. Bùn khô chỉ gồm chất ô nhiễm bị keo tụ giữ lại cộng chất rắn hoá chất — không tính chất trong dòng nước loại, cũng không tính vật liệu hấp phụ đã dùng.
Về vật liệu hấp phụ. Hộp vật liệu chỉ thay theo bội của bước thay, nên khối lượng dùng phải làm tròn lên bội gần nhất, không làm tròn gần nhất và cũng không làm tròn các khối lượng trung gian.
Yêu cầu. Chọn liều keo tụ sao cho bùn khô không vượt giới hạn và nước sản phẩm đạt chuẩn nồng độ; trong các liều đạt, lấy liều cần ít vật liệu hấp phụ nhất.
Hỏi: cần ít nhất bao nhiêu gam vật liệu hấp phụ cho một chu kì?

A

700

g

B

1050

g

C

650

g

D

750

g

Vận dụng

Câu 60. Cần bao nhiêu gam chlorine để khử trùng

40

m

^3

nước với hàm lượng

1

mg/L?

A

40\,\text{gam}

B

1{,}2\,\text{gam}

C

120\,\text{gam}

D

80\,\text{gam}

Vận dụng

Câu 61. Một trạm cấp nước xử lí

40

m

^3

nước, khử trùng đạt hàm lượng

1{,}5

mg/L chlorine và keo tụ với liều

30

g/m

^3

phèn chua.

a) Chất thực sự diệt khuẩn khi khử trùng nước bằng chlorine là ion

\text{Cl}^-

.

b) Khoảng pH cho phép của nước sinh hoạt là từ

2

đến

4

.

c) Khối lượng chlorine cần dùng bằng

60

gam.

d) Nếu nước đã có sẵn

0{,}2

mg/L clo dư thì chỉ cần bổ sung

60

gam chlorine.

Vận dụng cao

Câu 62. Một dòng nước đi qua ba bậc: keo tụ, lắng, rồi hấp phụ. Chất ô nhiễm được theo dõi riêng ở bốn nơi: bùn keo tụ, dòng nước loại, phần bị vật liệu hấp phụ giữ lại, và nước sản phẩm.

Thông số vận hành	Giá trị
Lưu lượng nước vào	$780$ L/h
Thời gian một chu kì	$8$ h
Nồng độ chất ô nhiễm ở đầu vào	$20{,}0$ mg/L
Phần thể tích đi vào dòng nước loại sau lắng	$14\%$
Công suất hấp phụ của vật liệu	$24$ mg chất trên mỗi gam
Bước thay vật liệu (chỉ thay theo bội của bước này)	$25$ g
Chuẩn nồng độ của nước sản phẩm	$2{,}2$ mg/L
Giới hạn bùn khô mỗi chu kì	$195$ g

Bốn liều keo tụ được thử. Liều mạnh hơn kéo được nhiều chất ô nhiễm sang bùn hơn, nhưng cũng sinh thêm chất rắn hoá chất.

Liều keo tụ	Phần chất ô nhiễm chuyển sang bùn (%)	Chất rắn hoá chất sinh thêm (g)
$I$	$55$	$40$
$II$	$60$	$145$
$III$	$67$	$100$
$IV$	$76$	$125$

Quy ước tính toán. Sau keo tụ, phần chất ô nhiễm chuyển sang bùn được lấy ra khỏi dòng nước; phần còn lại vẫn tan trong nước đã lắng. Sau lắng, dòng nước loại mang đi đúng tỉ lệ thể tích ghi trong bảng, với cùng nồng độ chất tan như nước đã lắng; phần nước còn lại mới đi sang bậc hấp phụ. Bùn khô chỉ gồm chất ô nhiễm bị keo tụ giữ lại cộng chất rắn hoá chất — không tính chất trong dòng nước loại, cũng không tính vật liệu hấp phụ đã dùng.
Về vật liệu hấp phụ. Hộp vật liệu chỉ thay theo bội của bước thay, nên khối lượng dùng phải làm tròn lên bội gần nhất, không làm tròn gần nhất và cũng không làm tròn các khối lượng trung gian.
Yêu cầu. Chọn liều keo tụ sao cho bùn khô không vượt giới hạn và nước sản phẩm đạt chuẩn nồng độ; trong các liều đạt, lấy liều cần ít vật liệu hấp phụ nhất.

a) Liều

I

sinh

68{,}6

g bùn khô mỗi chu kì.

b) Vì hộp vật liệu chỉ thay theo bội của

25

g nên nhu cầu thô phải làm tròn lên bội kế tiếp.

c) Với liều

III

, tổng chất ô nhiễm ở bùn, dòng loại, phần bị hấp phụ và nước sản phẩm đúng bằng khối lượng vào.

d) Một chu kì cần ít nhất

1525

g vật liệu hấp phụ.

Nhận biết

Câu 63. Quy trình xử lí nước sinh hoạt gồm mấy bước chính (lắng sơ bộ, keo tụ, lắng, lọc, khử trùng)?

Thông hiểu

Câu 64. Cần bao nhiêu gam chlorine để khử trùng

10

m

^3

nước với hàm lượng

0{,}5

mg/L?

Vận dụng

Câu 65. Nước sau xử lí đo được clo dư

0{,}2

mg/L, cần nâng lên

1

mg/L. Tính khối lượng chlorine cần bổ sung cho

40

m

^3

nước.

Vận dụng cao

Câu 66. Một dòng nước đi qua ba bậc: keo tụ, lắng, rồi hấp phụ. Chất ô nhiễm được theo dõi riêng ở bốn nơi: bùn keo tụ, dòng nước loại, phần bị vật liệu hấp phụ giữ lại, và nước sản phẩm.

Thông số vận hành	Giá trị
Lưu lượng nước vào	$710$ L/h
Thời gian một chu kì	$10$ h
Nồng độ chất ô nhiễm ở đầu vào	$21{,}0$ mg/L
Phần thể tích đi vào dòng nước loại sau lắng	$9\%$
Công suất hấp phụ của vật liệu	$15$ mg chất trên mỗi gam
Bước thay vật liệu (chỉ thay theo bội của bước này)	$100$ g
Chuẩn nồng độ của nước sản phẩm	$2{,}8$ mg/L
Giới hạn bùn khô mỗi chu kì	$205$ g

Bốn liều keo tụ được thử. Liều mạnh hơn kéo được nhiều chất ô nhiễm sang bùn hơn, nhưng cũng sinh thêm chất rắn hoá chất.

Liều keo tụ	Phần chất ô nhiễm chuyển sang bùn (%)	Chất rắn hoá chất sinh thêm (g)
$I$	$43$	$70$
$II$	$68$	$130$
$III$	$51$	$110$
$IV$	$60$	$185$

Quy ước tính toán. Sau keo tụ, phần chất ô nhiễm chuyển sang bùn được lấy ra khỏi dòng nước; phần còn lại vẫn tan trong nước đã lắng. Sau lắng, dòng nước loại mang đi đúng tỉ lệ thể tích ghi trong bảng, với cùng nồng độ chất tan như nước đã lắng; phần nước còn lại mới đi sang bậc hấp phụ. Bùn khô chỉ gồm chất ô nhiễm bị keo tụ giữ lại cộng chất rắn hoá chất — không tính chất trong dòng nước loại, cũng không tính vật liệu hấp phụ đã dùng.
Về vật liệu hấp phụ. Hộp vật liệu chỉ thay theo bội của bước thay, nên khối lượng dùng phải làm tròn lên bội gần nhất, không làm tròn gần nhất và cũng không làm tròn các khối lượng trung gian.
Yêu cầu. Chọn liều keo tụ sao cho bùn khô không vượt giới hạn và nước sản phẩm đạt chuẩn nồng độ; trong các liều đạt, lấy liều cần ít vật liệu hấp phụ nhất.
Hỏi: cần ít nhất bao nhiêu gam vật liệu hấp phụ cho một chu kì?

Nhận biết

Câu 67. Quy trình xử lí nước sinh hoạt gồm mấy bước chính (lắng sơ bộ, keo tụ, lắng, lọc, khử trùng)?

Thông hiểu

Câu 68. Cần bao nhiêu gam chlorine để khử trùng

40

m

^3

nước với hàm lượng

1{,}5

mg/L?

Vận dụng

Câu 69. Cần bao nhiêu kilôgam phèn chua để keo tụ

20

m

^3

nước, biết liều dùng là

50

g/m

^3

?

Vận dụng cao

Câu 70. Một dòng nước đi qua ba bậc: keo tụ, lắng, rồi hấp phụ. Chất ô nhiễm được theo dõi riêng ở bốn nơi: bùn keo tụ, dòng nước loại, phần bị vật liệu hấp phụ giữ lại, và nước sản phẩm.

Thông số vận hành	Giá trị
Lưu lượng nước vào	$670$ L/h
Thời gian một chu kì	$6$ h
Nồng độ chất ô nhiễm ở đầu vào	$25{,}3$ mg/L
Phần thể tích đi vào dòng nước loại sau lắng	$14\%$
Công suất hấp phụ của vật liệu	$20$ mg chất trên mỗi gam
Bước thay vật liệu (chỉ thay theo bội của bước này)	$50$ g
Chuẩn nồng độ của nước sản phẩm	$3{,}6$ mg/L
Giới hạn bùn khô mỗi chu kì	$215$ g

Bốn liều keo tụ được thử. Liều mạnh hơn kéo được nhiều chất ô nhiễm sang bùn hơn, nhưng cũng sinh thêm chất rắn hoá chất.

Liều keo tụ	Phần chất ô nhiễm chuyển sang bùn (%)	Chất rắn hoá chất sinh thêm (g)
$I$	$67$	$195$
$II$	$57$	$95$
$III$	$41$	$110$
$IV$	$51$	$120$

Quy ước tính toán. Sau keo tụ, phần chất ô nhiễm chuyển sang bùn được lấy ra khỏi dòng nước; phần còn lại vẫn tan trong nước đã lắng. Sau lắng, dòng nước loại mang đi đúng tỉ lệ thể tích ghi trong bảng, với cùng nồng độ chất tan như nước đã lắng; phần nước còn lại mới đi sang bậc hấp phụ. Bùn khô chỉ gồm chất ô nhiễm bị keo tụ giữ lại cộng chất rắn hoá chất — không tính chất trong dòng nước loại, cũng không tính vật liệu hấp phụ đã dùng.
Về vật liệu hấp phụ. Hộp vật liệu chỉ thay theo bội của bước thay, nên khối lượng dùng phải làm tròn lên bội gần nhất, không làm tròn gần nhất và cũng không làm tròn các khối lượng trung gian.
Yêu cầu. Chọn liều keo tụ sao cho bùn khô không vượt giới hạn và nước sản phẩm đạt chuẩn nồng độ; trong các liều đạt, lấy liều cần ít vật liệu hấp phụ nhất.
Trình bày đủ bốn việc. Một: tính khối lượng chất ô nhiễm vào trong một chu kì, rồi với từng liều tách nó thành phần vào bùn và phần còn tan. Hai: chia tiếp phần còn tan theo dòng nước loại và dòng sang hấp phụ — nhớ rằng cả thể tích lẫn khối lượng chất đều chia theo cùng tỉ lệ. Ba: với từng liều, tính bùn khô để lọc theo giới hạn, rồi tính tải phải hấp phụ và lượng vật liệu sau khi làm tròn lên. Bốn: chọn liều và kiểm lại bằng cân bằng khối lượng: tổng chất ở bùn, dòng loại, phần bị hấp phụ và nước sản phẩm phải bằng khối lượng vào.

Vận dụng

Câu 71. Mô hình keo tụ đưa

0{,}054

mol

Al^{3+}

vào nước, toàn bộ theo

Al^{3+}+3H_2O\to Al(OH)_3\downarrow+3H^+

. Dùng

Ca(OH)_2

để trung hòa đúng proton ấy; coi base tan/phản ứng hết, không có nguồn acid/base khác.

M_{Ca(OH)_2}=74

g/mol. Tính mol proton sinh ra, mol và khối lượng base cần; giải thích vì sao đây chưa là liều vận hành cho mọi nước thô.

Trải nghiệm, thực hành hóa học vô cơ — ôn luyện Hóa học lớp 12

Thiết kế quy trình, thực hiện và đánh giá thí nghiệm vô cơ 10 câu

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Câu đúng / sai 1 câu

Trả lời ngắn 3 câu

Tự luận 3 câu

Sản xuất thủy tinh, gốm sứ và xi măng 14 câu

Trắc nghiệm nhiều phương án 4 câu

Câu đúng / sai 2 câu

Trả lời ngắn 4 câu

Tự luận 4 câu

Tái chế kim loại 10 câu

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Câu đúng / sai 2 câu

Trả lời ngắn 2 câu

Tự luận 3 câu

An toàn, hiệu suất và tác động môi trường của quy trình 14 câu

Trắc nghiệm nhiều phương án 4 câu

Câu đúng / sai 2 câu

Trả lời ngắn 4 câu

Tự luận 4 câu

Công nghiệp silicate 8 câu

Trắc nghiệm nhiều phương án 3 câu

Câu đúng / sai 1 câu

Trả lời ngắn 2 câu

Tự luận 2 câu

Xử lí nước sinh hoạt 15 câu

Trắc nghiệm nhiều phương án 4 câu

Câu đúng / sai 2 câu

Trả lời ngắn 4 câu

Tự luận 5 câu

Ôn tập chương Trải nghiệm, thực hành hóa học vô cơ — Hóa học lớp 12

Ôn thi theo cách mới

Chat là có đề

Mê Cung Tri Thức